Ηλικιακή Eκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας – FAQS

Τι είναι η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας;

H ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (ΗΕΩ ή AMD) είναι μια πάθηση που σχετίζεται με την ηλικία και προσβάλει το κέντρο της όρασης.

Προοδευτικά ή απότομα καταστρέφει το κέντρο της όρασης και δημιουργεί προβλήματα στις καθημερινές δραστηριότητες όπως το διάβασμα ή την οδήγηση.

Η ωχρά κηλίδα βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού όπως απεικονίζεται στο σχήμα.

Προκαλείται πάντα η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας από την ηλικία;

Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας προσβάλλει συνήθως άτομα άνω των 65 ετών και για αυτό και ονομάζεται ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.

Ωστόσο, ορισμένα φάρμακα και μερικές κληρονομικές παθήσεις όπως η νόσος Stargard, μια κληρονομικά μεταδιδόμενη νεανική εκφύλιση της ωχράς κηλίδας που προκαλεί προοδευτική απώλεια της όρασης έως το σημείο της επίσημης τυφλότητας, μπορούν να προκαλέσουν εκφύλιση της ωχράς κηλίδας σε παιδιά και νέους ενήλικες.

Είναι αλήθεια ότι η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας είναι ένα αυξανόμενο πρόβλημα;

Ναι. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι υπάρχουν αρκετοί λόγοι για αυτό:

το υπεριώδες φως στο περιβάλλον μας, που λόγω της αραίωσης του στρώματος του όζοντος έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.

Οι άνθρωποι ζουν περισσότερα χρόνια και ζουν συνήθως μέσα σε περιβαλλοντικούς ρύπους, καπνίζουν, είναι παχύσαρκοι και κάνουν μια κακή διατροφή.

Όλοι αυτοί είναι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη της πάθησης αλλά οι κυριότεροι και αυτοί που σίγουρα έχουν συσχετιστεί με την ΗΕΩ είναι η γήρανση και το κάπνισμα.

Αν και δεν υπάρχουν σίγουροι τρόποι για να αποτρέψει κανείς την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, θα πρέπει να φοράτε γυαλιά ηλίου που παρέχουν προστασία UV 100% και καπέλο όταν βρίσκεστε στη θάλασσα, στη παραλία ή στην ύπαιθρο. Η καθημερινή σωματική άσκηση, η αποφυγή του καπνίσματος, η υγιεινή διατροφή με πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, λάχανο κ.λπ.) και οι εξετάσεις στον οφθαλμίατρο σε τακτική βάση, θα σας προστατεύσουν από την πάθηση αυτή.

Ποιος είναι σε μεγαλύτερο κίνδυνο για εκφύλιση της ωχράς κηλίδας;

Αν είστε άνω των 65 ετών, καπνιστής και λευκός ή αν έχετε κάποιο μέλος της οικογένειας με ΗΕΩ, τότε έχετε αυξημένο κίνδυνο για εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Είστε επίσης σε κίνδυνο εάν παίρνετε κάποιο από αυτά τα φάρμακα: Αralen (χλωροκίνη) ή παράγωγα της φαινοθειαζίνης όπως Thorazine (χλωροπρομαζίνη), Mellaril (θειοριδαζίνη), Prolixin (φλουφαιναζίνη), Trilafon (περφαιναζίνη) και Stelazine (τριφλουοπεραζίνη).

Υπάρχει κάποιος τρόπος για την πρόληψη της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας;

Δεν υπάρχει κάποιος τρόπος για να αποτρέψετε την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.

Κάνοντας όμως μια υγιεινή διατροφή, σταματώντας το κάπνισμα, διατηρώντας μια φυσιολογική αρτηριακή πίεση και βάρος, κάνοντας τακτικά άσκηση και προστατεύοντας τα μάτια από το υπεριώδες και ενδεχομένως το μπλε φως, μειώνετε τον κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου.

Το τι τρώτε επηρεάζει επίσης την  ωχρά σας κηλίδα. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι τα αντιοξειδωτικά όπως οι βιταμίνες Α, C και Ε, ο ψευδάργυρος, η λουτείνη και η ζεαξανθίνη, όπως και τα απαραίτητα λιπαρά οξέα, μπορεί να βοηθήσουν στη πρόληψη της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.

Διαβάστε περισσότερα για τη διατροφή και την υγεία των ματιών και για το πως οι αντιοξειδωτικές ουσίες μπορούν να προστατεύσουν την όραση σας.

 Ποιες είναι οι δύο μορφές της ΗΕΩ;

Οι δύο μορφές της ΗΕΩ είναι η ξηρή και η υγρή μορφή. Η ξηρή μορφή είναι πολύ πιο συχνή (90%), μπορεί όμως να μεταπέσει σε υγρή μορφή (10%) και η όραση να επιδεινωθεί ραγδαία.

Τι είναι η υγρή ΗΕΩ;

Η υγρή μορφή εμφανίζεται όταν ανώμαλα παθολογικά αγγεία αρχίζουν να σχηματίζονται κάτω από την ωχρά κηλίδα. Αυτά τα παθολογικά αγγεία (νεοαγγεία) εισβάλουν μέσα στην ωχρά κηλίδα και επειδή είναι εύθραυστα, διαρρέουν αίμα και υγρό το οποίο συσσωρεύεται μέσα στην ωχρά κηλίδα και την καταστρέφει.

Φανταστείτε την ωχρά κηλίδα σαν μια πλατεία με ένα ωραία τοποθετημένο ίσιο πλακόστρωτο και τα νεοαγγεία σαν τις ρίζες ενός δέντρου. Καθώς το δέντρο μεγαλώνει οι ρίζες του εισβάλουν κάτω από το πλακόστρωτο, προκαλούν ρωγμές, το ανασηκώνουν, επιτρέπουν τη διαρροή νερού και τελικά το καταστρέφουν. Έτσι καταστρέφουν και τα νεοαγγεία την ωχρά κηλίδα.

Τι είναι η ξηρή ΗΕΩ;

Η ξηρή ΗΕΩ εμφανίζεται όταν λεπταίνει και ατροφεί σταδιακά η ωχρά κηλίδα. Τα φωτοευαίσθητα κύτταρα που την αποτελούν καταστρέφονται σιγά σιγά και σταδιακά μειώνεται η όραση.

Με την πάροδο του χρόνου οι λειτουργίες της ωχράς κηλίδας μειώνονται και η κεντρική όραση χάνεται.

Ποια είναι τα συμπτώματα της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας;

Ξηρή μορφή: το πιο κοινό σύμπτωμα είναι η ελαφρώς θολωμένη όραση. Είναι πιθανόν να δυσκολεύεστε να αναγνωρίσετε πρόσωπα, να χρειάζεστε περισσότερο φως για να διαβάσετε ή να εκτελέσετε άλλες δραστηριότητες.

Υγρή μορφή: τα πρώιμα συμπτώματα εμφανίζονται όταν οι ευθείες γραμμές γίνονται κυματιστές και παραμορφωμένες ή εμφανίζονται σκούρες περιοχές στην κεντρική όραση. Επικοινωνήστε αμέσως με τον οφθαλμίατρο σας αν αντιμετωπίσετε τέτοιες αλλαγές στην όραση σας. Έγκαιρη διάγνωση σημαίνει και έγκαιρη θεραπεία και αυτό είναι πολύ σημαντικό για να διασωθεί όσο γίνεται περισσότερο από την όραση σας.

Πώς μπορώ να καταλάβω από μόνος αν κάτι κακό συμβαίνει στην ωχρά κηλίδα μου;

Ο πιο απλός και ευαίσθητος τρόπος για να καταλάβετε αν υπάρχει πρόβλημα στην ωχρά σας κηλίδα είναι να παρατηρήσετε ένα πλέγμα Amsler. O πίνακας αυτός είναι ένα διάγραμμα μαύρων γραμμών που διασταυρώνονται, με μια τελεία αναφοράς στο κέντρο. Κάντε κλικ εδώ για να δοκιμάσετε ένα πλέγμα Αmsler.

Είναι η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας ιάσιμη;

Όχι, αλλά η θεραπεία μπορεί να επιβραδύνει ή ακόμα και να σταματήσει την εξέλιξη της υγράς μορφής της νόσου. Όσο νωρίτερα διαγνωσθεί , τόσο το καλύτερο.

Ποιες είναι οι θεραπείες διαθέσιμες σήμερα για την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας;

Φωτοπηξία με Laser ήτανε στο παρελθόν η μοναδική θεραπεία σε ασθενείς με υγρή μορφή ΗΕΩ.Η φωτοδυναμική θεραπεία που ακολούθησε ήταν η πρώτη φαρμακευτική θεραπεία για την υγρή μορφή της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (συγκεκριμένα, στους ασθενείς με επικρατούσα κλασική υποβοθριακή χορειοιδική νεοαγγείωση).Η θεραπεία αυτή χρησιμοποιεί ένα ενδοφλέβια χορηγούμενο φάρμακο που ονομάζεται σε συνδυασμό με ένα ειδικό λέιζερ που εφαρμόζεται στην ωχρά κηλίδα.

Νέα φάρμακα έφεραν επανάσταση στη θεραπεία της υγράς μορφής της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται υπό άσηπτες συνθήκες μέσα στον οφθαλμό σε χειρουργικό περιβάλλον με τη μορφή ενδουαλοειδικών ενέσεων.

Ονομάζονται anti-VEGF  και είναι ειδικοί αντι-αγγειογενετικοί παράγοντες που λειτουργούν προλαμβάνοντας και μειώνοντας την αγγειογένεση. Από αυτά το Lucentis και το Macugen έχουν FDA-έγκριση ενώ το Αvastin όχι.

Θεραπεία με ειδικά συμπληρώματα διατροφής πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες, ψευδάργυρο, βιταμίνες και χρωστικές της ωχράς , πιθανών παίζουν προστατευτικό ρόλο στην εμφάνιση της νόσου.Μια πρόσφατη μελέτη αναφέρει ότι τα συμπληρώματα διατροφής μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης προχωρημένων μορφών της πάθησης κατά 28%. Διαβάστε τα αποτελέσματα της AREDS, μιας τεράστιας μελέτης που διεξάγεται από το 199ο και μελετά το ρόλο των συμπληρωμάτων διατροφής στην εξέλιξη της πάθησης.
Ασθενείς με προβλήματα όρασης από τη ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας συχνά μπορούν να επωφεληθούν από βοηθήματα χαμηλής όρασης για να μπορούν να διαβάζουν, να χρησιμοποιούν υπολογιστή και πολλά άλλα.

Posted in Άρθρα and tagged .