Γλαύκωμα – Τι θεραπείες υπάρχουν;

Ο μοναδικός παράγοντας κινδύνου στον οποίο μπορούμε να παρέμβουμε είναι η ενδοφθάλμια πίεση. Υπάρχουν τρεις τρόποι για την μείωση της πιέσεως στους γλαυκωματικούς ασθενείς:

  • Ο φαρμακευτικός τρόπος (κολλύρια)
  • το laser (ALT ή SLT)
  •  ο χειρουργικός τρόπος (τραμπεκουλεκτομή).
Το ξέρατε οτι:
αν έχετε γλαύκωμα θα πρέπει να ελέγχετε την πίεση σας 4 φορές το χρόνο και να κάνετε οπτικά πεδία τουλάχιστον 1 φορά το χρόνο;

Αν και είναι γνωστό ότι δεν έχουν όλοι οι ασθενείς με γλαύκωμα αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση και ότι πολλές γλαυκωματικές βλάβες του οπτικού νεύρου δεν μπορούν να αποδοθούν σε βλάβη από αυξημένη πίεση, ο μοναδικός τρόπος για να ελέγξουμε τη νόσο είναι να μειώσουμε την ενδοφθάλμια πίεση.

Υπάρχουν όμως μερικοί άτυχοι ασθενείς που είτε διαγνώστηκαν αργά με προχωρημένη βλάβη τελικού σταδίου, είτε έχουν ένα ασυνήθιστα ευαίσθητο οπτικό νεύρο και οι οποίοι θα συνεχίσουν να δείχνουν απώλεια των οπτικών πεδίων παρά τη μέγιστη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης. Αυτά τα περιστατικά δείχνουν την ανάγκη για έρευνα, σχετικά με άλλους παράγοντες που προκαλούν προοδευτική οπτική νευροπάθεια η οποία δεν είναι εξαρτώμενη από την πίεση και αφορούν την οξυγόνωση και την αγγείωση του οπτικού νεύρου.

ΓλαύκωμαΗ μέση τιμή της πίεσης στο μη γλαυκωματικό πληθυσμό είναι κατά μέσο όρο 16 mmHg. Οι περισσότεροι άνθρωποι (95%) έχουν πίεση μεταξύ 10 mmHg και 24 mmHg. Στο γλαυκωματικό πληθυσμό, η μέση ενδοφθάλμια πίεση είναι ελαφρώς υψηλότερη και το εύρος πολύ μεγαλύτερο. Υπάρχουν γλαυκώματα με πίεση 70mmHg στα οποία ακόμα και η αιμάτωση του οπτικού νεύρου τίθεται σε κίνδυνο.

Κατά κανόνα όμως το γλαύκωμα, η συνηθέστερη μορφή γλαυκώματος δηλαδή το γλαύκωμα ανοιχτή γωνίας, θα εμφανιστεί με πίεση περίπου γύρω στα 20mmHg. Η μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης σε διαφορετικές ώρες της ημέρας (καμπύλη πιέσεως) καθορίζει το βαθμό της διακύμανσης κάτι που είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πριν την έναρξη της θεραπείας.

Αν η επιθυμητή πίεση (πίεση στόχος) είναι ικανοποιητική για να σταματήσει ή να επιβραδύνει τη γλαυκωματική φθορά του οπτικού νεύρου αυτό μπορεί να απαντηθεί σε βάθος χρόνου με επαναληπτικά οπτικά πεδία.

Ο έμπειρος οφθαλμίατρος τυπικά θα καθορίσει την πίεση στόχο προκειμένου να μην επιδεινωθεί η βλάβη γνωρίζοντας ότι ο στόχος αυτός μπορεί και θα πρέπει να αναθεωρηθεί στο μέλλον με βάση τα ευρήματα από τα οπτικά πεδία. 

Δεδομένου ότι η βλάβη του οπτικού νεύρου συντρέχει σε πιέσεις πολύ διαφορετικές μεταξύ των ασθενών,η μοναδική αξιόπιστος μέθοδος σταθεροποίησης του γλαυκώματος είναι η σταθεροποίηση των οπτικών πεδίων

Ποια είναι η laser θεραπεία για το γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας;

ΓλαύκωμαΣτις αρχές της δεκαετίας του 1970 γίνανε πολλές προσπάθειες με διάφορα είδη Laser με σκοπό την αύξηση της αποχέτευσης του υδατοειδούς υγρού κάνοντας μικρές νύξεις με το Laser στο διηθητικό ηθμό. Παρά την αποτυχία των μεθόδων αυτών να δημιουργήσουν τρύπες στο διηθητικό ηθμό, μια σημαντική μείωση της πιέσεως παρατηρήθηκε σε ορισμένους ασθενείς μερικές ημέρες ή εβδομάδες μετά το Laser.

To 1979 οι Wise και Witter δημοσίευσαν μια μελέτη περιγράφοντας τη χρήση του Argon Laser για τον έλεγχο της ενδοφθάλμιας πίεσης. Η τεχνική αυτή, γνωστή ως Laser τραμπεκουλοπλαστική λίγο έχει αλλάξει τα τελευταία 30 χρόνια. Πολλές θεωρίες προσπάθησαν και προσπαθούν να εξηγήσουν τη μείωση της πιέσεως από τις βολές Laser στο διηθητικό ηθμό.

Γλαύκωμα

Αν και δεν είναι γνωστός ο μηχανισμός με τον οποίο δρά το laser πιστεύεται,ότι προκαλεί μια αλυσιδωτή αντίδραση βιολογικών γεγονότων που προκαλούν ανανέωση των κυττάρων του διηθητικού ηθμού διαδικασία μη πλήρως κατανοητή, που οδηγεί σε καλύτερη αποχέτευση του υδατοειδούς υγρού και μείωση της πιέσεως.

Η θεραπεία με Laser είναι μια σχετικά ασφαλής μέθοδος που γίνεται στο Ιατρείο και έχει γίνει ευρέως αποδεκτή από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Περίπου το 80% των ματιών με Laser τραμπεκουλοπλαστική θα εμφανίσουν μια στατιστικά σημαντική μείωση της πιέσεως. Δυστυχώς η μείωση αυτή δεν θα διαρκέσει πολύ και περίπου ένα 10% των επιτυχών αρχικά ματιών θα επανεμφανίζουν πίεση κάθε επόμενο χρόνο.

Μια παραλλαγή της κλασσικής Laser τραμπεκουλοπλαστικής (ΑLT) ονομάζεται SLT (Selective Laser Trabeculoplasty) και εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια στο γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας.

Ποια είναι η laser θεραπεία για το γλαύκωμα κλειστής γωνίας;

ΓλαύκωμαΤο οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας είναι μια επείγουσα κατάσταση και οφείλεται στο κλείσιμο της γωνίας από την ίριδα όταν πιέζεται μπροστά από το φακό του ματιού.Αυτό δημιουργεί ένα κορικό αποκλεισμό, κλείνει δηλαδή η δίοδος κυκλοφορίας του υδατοειδούς υγρού από τον οπίσθιο στον πρόσθιο θάλαμο.

Το υδατοειδές υγρό που παράγεται φυσιολογικά στον οπίσθιο θάλαμο δεν μπορεί να κυκλοφορήσει στον πρόσθιο θάλαμο, πιέζει έτσι μπροστά την περιφερική ίριδα η οποία πάει και κλείνει τον ηθμό με αποτέλεσμα η πίεση να αυξάνει σε δραματικά υψηλά επίπεδα.

Γλαύκωμα

Με το Laser ανοίγουμε μια τρύπα στη περιφερική ίριδα(Laser ιριδοτομή) και δημιουργούμε μια νέα δίοδο επικοινωνίας μεταξύ προσθίου και οπισθίου θαλάμου.

Αυτό εξισορροπεί την πίεση ανάμεσα στον πρόσθιο και οπίσθιο θάλαμο του ματιού, σπάει τον κορικό αποκλεισμό και κάνει την ίριδα να επιστρέψει πίσω στη φυσιολογική της θέση ανοίγοντας έτσι τη γωνία και επιτρέποντας το υδατοειδές υγρό να αποχετευτεί και πάλι φυσιολογικά.

Ποια είναι η χειρουργική θεραπεία του γλαυκώματος;

Η χειρουργική θεραπεία του γλαυκώματος έχει σκοπό τη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης και ενδείκνυται όταν η πίεση δεν ελέγχεται καλά με τη μέγιστη φαρμακευτική αγωγή.

Διάφορες χειρουργικές τεχνικές έχουν αναπτυχθεί για τον έλεγχο της πίεσης στους γλαυκωματικούς ασθενείς. Όλες οι τεχνικές αυτές έχουν ένα κοινό στόχο: τη δημιουργία μιας νέας διόδου (shunt) για την αποχέτευση του υδατοειδούς υγρού από τον πρόσθιο θάλαμο σε ένα ρεζερβουάρ κάτω από τον επιπεφυκότα και την τενόνιο μεμβράνη στο εξωτερικό τμήμα του ματιού.

Το υδατοειδές υγρό στη συνέχεια έξω από τον πρόσθιο θάλαμο απορροφάται από τα αγγεία στην επιφάνεια του ματιού, διηθείται και αναμιγνύεται με τα δάκρυα.

ΓλαύκωμαΗ επικοινωνία μεταξύ προσθίου θαλάμου και υποτενόνιου χώρου γίνεται είτε με τη κλασική εγχείρηση που ονομάζεται τραμπεκουλεκτομή είτε με τη χρήση βαλβίδων όπως βαλβίδα Ahmed, Baerveldt ή η πιο νέα Εxpress.

Οι βαλβίδες αυτές είναι ειδικά σωληνάκια που μεταφέρουν το υδατοειδές υγρό από μέσα (πρόσθιος θάλαμος) προς τα έξω (υπο τον επιπεφύκοτα και υποτενόνιο χώρο). Αυτές οι συσκευές αποχέτευσης χρησιμοποιούνται συνήθως σε γλαυκώματα στα οποία η τραμπεκουλεκτομή έχει αποτύχει ή σε γλαυκώματα με υψηλή πιθανότητα αποτυχίας όπως το νεοαγγειακό γλαύκωμα.

ΓλαύκωμαΜετά το χειρουργείο χρησιμοποιούμε αντιβιοτικές σταγόνες και κορτικοστεροειδή για να ελέγξουμε τη φλεγμονή. Τα κορτικοστεροειδή βοηθάνε στην αποφυγή μετεγχειρητικής ίνωσης και ακόλουθη αποτυχία του χειρουργείου.

Αυξημένο κίνδυνο αποτυχίας έχουμε σε μάτια με ενεργό νεοαγγείωση, σε μάτια με ιριδοκυκλίτιδα, σε μάτια με εκτεταμένη ίνωση του επιπεφυκότα (όπως μετά από χειρουργείο αποκόλλησης ή χημικό τραύμα), σε μάτια με λεπτό σκληρό χιτώνα, με νεκρωτική σκληρίτιδα ή μάτια που έχουν ήδη χειρουργηθεί για γλαύκωμα.

Στο μεγαλύτερο μέρος των ασθενών χρησιμοποιούμε ένα ειδικό αντιμεταβολίτη κατά τη διάρκεια του χειρουργείου ή μετά με τη μορφή ενέσεων υπό τον επιπεφυκότα. Οι πιο συχνοί αντιμεταβολίτες είναι η 5-Φλουορακίλη και η Μιτομυκίνη-C.

Ποια είναι η φαρμακευτική θεραπεία του γλαυκώματος;

ΓλαύκωμαΤα διάφορα φάρμακα που χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική θεραπεία του γλαυκώματος δρούν είτε αυξάνοντας την αποχέτευση του υδατοειδούς υγρού είτε μειώνοντας την παραγωγή του και ομαδοποιούνται ανάλογα με τη δράση τους.

Όλες οι οφθαλμικές σταγόνες μπορεί να προκαλέσουν από ένα ήπιο ερεθισμό μέχρι μια σοβαρή αλλεργία. Αν ο ερεθισμός είναι ήπιος συνεχίστε να χρησιμοποιείτε τις σταγόνες μέχρι την επόμενη επίσκεψη στον οφθαλμίατρο.

Αν είναι ο ερεθισμός είναι σοβαρός ή αν συνοδεύεται με αδιαθεσία ή δύσπνοια, σταματήστε τις σταγόνες αμέσως και συμβουλευτείτε τον γιατρό σας το συντομότερο δυνατό.

1. Βήτα-αναστολείς. Αυτή η κατηγορία φαρμάκων περιλαμβάνει σκευάσματα με εμπορική ονομασία όπως το Timoptol, Nyogel, Betagan ή Betoptic. Οι σταγόνες αυτές μειώνουν την παραγωγή υδατοειδούς υγρού και χρησιμοποιούνται μία ή δύο φορές την ημέρα. Η πιο συχνή ανεπιθύμητη δράση είναι ο βρογχόσπασμος.

Μη χρησιμοποιείτε αυτές τις σταγόνες εάν πάσχετε από άσθμα ή εάν έχετε προδιάθεση να αναπτύξετε άσθμα. Άλλες πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν βραδυκαρδία, ζάλη και κόπωση. Σε μερικούς ασθενείς μπορεί να προκαλέσουν κατάθλιψη, απώλεια της λίμπιντο ή ακόμα και στυτική ανικανότητα.

Γλαύκωμα2. Alpha Αγωνιστές. Αυτό η κατηγορία φαρμάκων περιλαμβάνει το Alphagan και το Iopidine. Οι σταγόνες αυτές μειώνουν την παραγωγή του υδατοειδούς υγρού και ενδεχομένως βελτιώνουν και λίγο τη ροή του υγρού έξω από το μάτι. Χρησιμοποιούνται δύο ή τρεις φορές την ημέρα.

Οι πιο συχνές ανεπιθύμητες δράσεις περιλαμβάνουν τη ξηροστομία και το αίσθημα γενικής αδιαθεσίας. Αν αυτές επιμένουν ενημερώστε το γιατρό σας. Το Alphagan μπορεί να προκαλέσει εφιάλτες στα παιδιά και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε βρέφη.

3. Ανάλογα της προσταγλαντίνης. Αυτό το είδος φαρμάκων περιλαμβάνει το Xalatan, το Lumigan και το Travatan. Οι σταγόνες αυτές βελτιώνουν τη ροή του υδατοειδούς υγρού έξω από το μάτι. Το υγρό αποχετεύεται μέσα από ένα μη-συμβατικό μονοπάτι εκροής τη ραγοειδο-σκληρική οδό αποχέτευσης.

Χρησιμοποιούνται μία φορά την ημέρα, συνήθως το βράδυ. Συστηματικές παρενέργειες δεν έχουν, αλλά συχνά τα μάτια κοκκινίζουν τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες από τη θεραπεία. Η ίριδα μπορεί να σκουρύνει και οι βλεφαρίδες μπορεί να γίνουν παχύτερες και πιο μαύρες. Αλλαγή του χρώματος των ματιών μπορεί να συμβεί και είναι πιο συχνή σε άτομα με πράσινα και μπλε μάτια τα οποία γίνονται καφετί.

4. Αναστολείς της καρβονικής ανυδράσης. Αυτή η κατηγορία φαρμάκων περιλαμβάνει το Trusοpt και το Azopt. Οι σταγόνες αυτές μειώνουν τη παραγωγή του υδατοειδούς υγρού και χρησιμοποιούνται συνήθως δύο φορές την ημέρα. Οι ασθενείς που τις χρησιμοποιούν αισθάνονται μια πικρή γεύση στο στόμα.

5. Χολινεργικοί αγωνιστές. Αυτή η κατηγορία κολλυρίων περιλαμβάνει τη Πιλοκαρπίνη με εμπορική ονομασία Pilocollyre ή Isoptocarpine.Οι σταγόνες αυτές βελτιώνουν τη ροή του υδατοειδούς υγρού μέσα από τη συμβατική οδό αποχέτευσης και χρησιμοποιούνται συνήθως τρεις φορές την ημέρα. Πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν πονοκέφαλο ή ακόμα και πόνο στα μάτια, θολή όραση και περιορισμό του οπτικού πεδίου.

6. Συνδυασμοί φαρμάκων. Διάφοροι συνδυασμοί δραστικών ουσιών είναι διαθέσιμοι στο ίδιο μπουκάλι για τους ασθενείς που χρειάζονται περισσότερα από ένα κολλύρια. Τέτοιοι συνδυασμοί είναι το Cosopt, το Xalacom, το Duotrav, το Ganfort κτλ.

MORE INFO
Αν έχετε γλαύκωμα και χρειάζεστε κολλύρια αυτά θα πρέπει να τα παίρνετε για μια ζωή. Η ενδοφθάλμια πίεση θα πρέπει να μετριέται ανά τακτά χρονικά διαστήματα και η θεραπεία να αλλάζει σε περίπτωση μη ικανοποιητικής ρύθμισης.

Σε ορισμένους ασθενείς η φαρμακευτική αγωγή δεν είναι επαρκής για τον έλεγχο της πίεσης του ματιού και έτσι άλλες θεραπείες, όπως φάρμακα από το στόμα, λέιζερ ή χειρουργείο είναι απαραίτητες για τον έλεγχο της πιέσεως.

Γλαύκωμα

7.Ακεταζολαμίδη δισκία. Όταν η ενδοφθάλμιος πίεση δεν ρυθμίζεται με κολλύρια, είναι δυνατόν να πάρετε κάποια δισκία από το στόμα προκειμένου να ρυθμιστεί η πίεση του ματιού. Αυτά τα δισκία με την ονομασία Diamox ή Acetazolamide, είναι χρήσιμα για τον έλεγχο της πιέσεως για μικρής συνήθως διάρκειας θεραπεία.Το δισκίο μειώνει την παραγωγή του υγρού μέσα στο μάτι και αυξάνει την ποσότητα των ούρων και τα άλατα που εξέρχονται από το σώμα. Αν τα δισκία που χρησιμοποιούνται για περισσότερο από μία εβδομάδα, καλό θα είναι να παίρνετε συμπληρωματικά βιταμίνη Κ για να βοηθήσετε να αντικαταστήσετε ορισμένα από τα άλατα.

Τα δισκία μπορούν να προκαλέσουν σε ορισμένους ασθενείς μυρμήγκιασμα στα χέρια, τα πόδια ή τα χείλη, ναυτία και κούραση. Μπορούν να προκαλέσουν πέτρες στα νεφρά μετά από παρατεταμένη χρήση. Εάν παρατηρήσετε κάποιο από αυτές τις παρενέργειες, ενημερώστε τον οφθαλμίατρο σας.

Posted in Άρθρα and tagged , , .