Καταρράκτης ματιών

Τι είναι ο καταρράκτης;

Ο καταρράκτης είναι η θόλωση του κρυσταλλοειδούς φακού του ματιού. Μπορεί να παρομοιαστεί σαν ένα παράθυρο που είναι παγωμένο ή είναι λερωμένο και κίτρινο.

Ο τύπος και η κατανομή της θόλωσης διαφέρει από φακό σε φακό. Αν η θόλωση δεν αφορά το κέντρο του φακού τότε μπορεί να έχετε καταρράκτη και να μην το γνωρίζετε.
Υπάρχουν πολλές παρανοήσεις σχετικά με τον καταρράκτη.

Ο καταρράκτης δεν είναι:

  • Μια μεμβράνη μπροστά από το μάτι
  • Δεν προκαλείται από υπερβολική χρήση-ταλαιπωρία των ματιών
  • Δεν μεταδίδεται από το ένα μάτι στο άλλο
  • Δεν προκαλεί μη αναστρέψιμη απώλεια της όρασης

Τα κύρια συμπτώματα του καταρράκτη είναι:

  • Μείωση της όρασης
  • Μεγαλύτερη δυσκολία όταν νυχτώνει ή σε καταστάσεις χαμηλού φωτισμού
  • Ευαισθησία στο φώς, άλως και αντανακλάσεις από τα αντικείμενα ή τα φώτα των αυτοκινήτων στη βραδινή οδήγηση
  • Ξεθώριασμα και κιτρίνισμα των χρωμάτων
  • Η ανάγκη εντονότερου φωτισμού για το διάβασμα ή για άλλες δραστηριότητες
  • Συχνή αλλαγή των γυαλιών, εμφάνιση ή επιδείνωση της μυωπίας
  • Διπλωπία από το ένα μάτι

Τι προκαλεί τον καταρράκτη;

Ο πιο συχνός τύπος καταρράκτη έχει να κάνει με την ηλικία του ματιού,αποτέλεσμα μιας φυσιολογικής βιολογικής φθοράς. Μεγαλώνουμε και θαμπώνει ο φακός του ματιού μας έτσι όπως γκριζάρουν τα μαλιά μας και εμφανίζονται ρυτίδες στο πρόσωπο μας.

Άλλες αιτίες είναι:

  • Οικογενειακό ιστορικό
  • Προβλήματα υγείας όπως ο σακχαρώδης διαβήτης
  • Τραυματισμός του οφθαλμού
  • Φάρμακα κυρίως τα κορτικοστεροειδή
  • Ακτινοβολία
  • Έκθεση στο ηλιακό φώς για πολλά χρόνια χωρίς προστασία
  • Προηγούμενα χειρουργεία στον οφθαλμό
  • Άγνωστοι παράγοντες

Πόσο γρήγορα εξελίσεται ο καταρράκτης;

Το πόσο γρήγορα εξελίσσεται ο καταρράκτης διαφέρει από άτομο σε άτομο και μπορεί ακόμα να διαφέρει και ανάμεσα στα δύο μάτια. Οι περισσότεροι καταρράκτες που σχετίζονται με την ηλικία εξελίσσονται σε βάθος χρόνου. Άλλοι καταρράκτες, ιδίως σε νέα άτομα ή σε άτομα με διαβήτη μπορεί να εξελιχθούν ραγδαίως σε μικρό χρονικό διάστημα. Δεν είναι δυνατόν να προβλέψουμε πόσο γρήγορα θα εξελιχθεί ο καταρράκτης σε κανέναν άνθρωπο.

Πως θεραπεύεται ο καταρράκτης;

Η μοναδική θεραπεία του καταρράκτη είναι το χειρουργείο. Παρά ταύτα, αν τα συμπτώματα του καταρράκτη δεν είναι τόσο ενοχλητικά το χειρουργείο μπορεί να περιμένει. Στα αρχικά στάδια η αλλαγή των γυαλιών μπορεί να βοηθήσει σε κάποιο βαθμό. Δεν υπάρχουν φάρμακα, βιταμίνες ή ασκήσεις ώστε να προληφθεί ή να θεραπευτεί ο καταρράκτης. Προστασία από το υπερβολικό φώς του ήλιου, μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη του καταρράκτη. Γυαλιά ηλίου με προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία(UV) ή γυαλιά οράσεως με anti-UV επιστρώσεις προσφέρουν αυτή τη προστασία.

Πως γίνεται η διάγνωση του καταρράκτη;

Πλήρης οφθαλμολογική εξέταση με μυδρίαση (διαστολή της κόρης του ματιού) και βυθοσκόπηση είναι απαραίτητη για τη διάγνωση του καταρράκτη.
Μια προσεκτική εξέταση θα αποκλείσει άλλες αιτίες που προκαλούν θάμβος στην όραση ή άλλα οφθαλμολογικά προβλήματα.

Προβλήματα με άλλες δομές του ματιού (όπως ο κερατοειδής, ο αμφιβληστροειδής ή το οπτικό νεύρο) μπορεί να ευθύνονται εν μέρει για τη πτώση της όρασης και για τα φτωχά αποτελέσματα μετά το χειρουργείο του καταρράκτη. Στην περίπτωση αυτή, αν δεν έχουμε ελπίδες να βελτιώσουμε την όραση, το χειρουργείο του καταρράκτη πρέπει να αποφευχθεί.

Πότε πρέπει να χειρουργεἰται ο καταρράκτης;

Το χειρουργείο πρέπει να γίνει όταν ο καταρράκτης προκαλεί τόσο θάμπωμα ώστε να δυσκολεύει τις καθημερινές δραστηριότητες όπως το διάβασμα, η τηλεόραση, η οδήγηση το βράδυ κτλ. Η άποψη πως ο καταρράκτης πρέπει να <ωριμάσει> δεν ισχύει πλέον και σε αυτό έχουν συμβάλει οι εξελίξεις στη μικροχειρουργική που έκαναν την επέμβαση πιο ασφαλή και ανώδυνη.

Ούτε επίσης ισχύει ότι ο καταρράκτης πρέπει να αφαιρεθεί μόλις εμφανιστεί.

  • Είναι η όραση σας καλή;
  • Έχετε προβλήματα στην οδήγηση το βράδυ ή στη τηλεόραση;
  • Βλέπετε όπως βλέπατε όταν ήσασταν νεότερος ή δυσκολεύεστε στις καθημερινές σας δραστηριότητες;

Εσείς ο ίδιος λοιπόν θα αποφασίσετε αν και πότε θα χειρουργηθείτε με τη συμβουλή του οφθαλμίατρου σας.

Τι πρέπει να περιμένω απο το χειρουργείο του καταρράκτη;

Παλαιότερα το χειρουργείο του καταρράκτη προκαλούσε πολλούς φόβους και αμφιβολίες. Σήμερα οι νέες τεχνικές στη μικροχειρουργική του καταρράκτη καθιστούν την επέμβαση ασφαλή και αξιόπιστη.

Περισσότεροι από 50.000 άνθρωποι χειρουργούνται κάθε χρόνο στην Ελλάδα από καταρράκτη και το 95% των χειρουργείων αυτών πραγματοποιείται χωρίς επιπλοκές.
Το χειρουργείο είναι σύντομο, η αναισθησία γίνεται με σταγόνες δεν έχει πόνο, δεν έχει ιδιαίτερη ταλαιπωρία. Κατά τη διάρκεια του χειρουργείου ο θαμπός φακός αφαιρείται με τη μέθοδο της φακοθρυψίας μέσω μικροσκοπικών τομών με τη βοήθεια μηχανημάτων υψηλής τεχνολογίας(υπέρηχος) και τη χρήση μικροσκοπίου. Στη θέση του τοποθετείται ένας ενδοφακός ο οποίος αντικαθιστά το φυσιολογικό φακό του ματιού. Μετά το χειρουργείο η όραση είναι λίγο θαμπή και στη συνέχεια καλυτερεύει.

Θα χρειαστεί να ρίξετε αντιβιοτικές και κορτιζονούχες σταγόνες στα μάτια σας όπως σας συνταγογραφήσει ο γιατρός σας. Τακτικοί επανέλεγχοι στο Ιατρείο είναι απαραίτητοι για να ελεγχθεί ότι η διαδικασία επούλωσης προχωράει κανονικά.

Τι ενδοφακό θα βάλω στα μάτια μου;

Ο ενδοφθάλμιος φακός (ενδοφακός), αντικαθιστά το θολωμένο φυσικό φακό του ματιού, εστιάζει το φώς στον αμφιβληστροειδή και σας επιτρέπει να δείτε καθαρά. Διαρκεί για όλη σας τη ζωή και δεν απαιτεί συντήρηση ή αντικατάσταση.

Κάθε άνθρωπος χρειάζεται και τον δικό του ενδοφακό διαφορετικής διοπτρικής δύναμης ανάλογα το μάτι. Η μέτρηση της δύναμης του ενδοφακού (βιομετρία) γίνεται με ειδικά μηχανήματα πριν το χειρουργείο.

Υπάρχει πλέον μια μεγάλη γκάμα ενδοφακών στην παγκόσμια αγορά. Υπάρχουν ενδοφακοί με προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία, ακρυλικοί, σιλικόνης, μονοεστιακοί, πολυεστιακοί, αστιγματικοί κτλ.

Δεν είναι όλα τα μάτια ίδια και ότι είναι ωφέλιμο για κάποιον μπορεί να είναι ανούσιο για κάποιον άλλο ή ακόμα και βλαβερό. Ο οφθαλμίατρος σας μετά απο μια προσεκτική εξέταση θα σας προτείνει τον ενδοφακό που είναι ο πλέον κατάλληλος για εσάς.

Εμφανίζεται ξανά ο καταρράκτης;

Όταν ο κρυσταλλοειδής φακός αφαιρεθεί και τοποθετηθεί ο ενδoφακός στη θέση του, ο καταρράκτης δεν είναι δυνατόν να εμφανιστεί ποτέ ξανά. Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις κάποιοι ενδοφακοί μπορεί να θολώσουν λόγω αστοχίας του υλικού κατασκευής τους.

Αυτό που συμβαίνει αρκετά συχνά (15-30%) είναι η δημιουργία μιας μεμβράνης πίσω από το φακό που περιορίζει λίγο ή περισσότερο την όραση (θόλωση οπισθίου περιφακίου). Αν συμβεί αυτό, μπορεί πολύ εύκολα να αντιμετωπιστεί χωρίς χειρουργείο με ένα ειδικό Laser (Nd:YAG Laser).

Συμπέρασμα

Ο καταρράκτης είναι μια κοινή αιτία πτώσης της όρασης κυρίως στους ηλικιωμένους και είναι πλήρως ιάσιμη. Ο οφθαλμίατρος σας θα σας πει, αν είναι ο καταρράκτης ή άλλες οφθαλμικές παθήσεις που προκαλούν πτώση της όρασης και θα σας βοηθήσει να αποφασίσετε αν το χειρουργείο είναι μια κατάλληλη επιλογή για εσάς.

Posted in Άρθρα and tagged .