Το οπτικό νεύρο.

Τι είναι το οπτικό νεύρο;

Το οπτικό νεύρο είναι το καλώδιο που συνδέει το μάτι με τον εγκέφαλο. ‘Οπως τα ηλεκτρικά καλώδια αποτελούνται από πολλά σύρματα και μεταφέρουν το ρεύμα, έτσι και το οπτικό νεύρο αποτελείται από πολλές οπτικές ίνες και μεταφέρει την εικόνα από τα μάτια στον εγκέφαλο.Αν πάψει να λειτουργεί και να μεταφέρει την πληροφορία αυτή τότε επέρχεται η τύφλωση.

Η φθορά του οπτικού νεύρου, χαρακτηριστικά υπό τη μορφή κοιλάνσεως και ατροφίας, είναι ο κοινός παρονομαστής σε όλα τα είδη γλαυκώματος (πρωτοπαθές ή δευτεροπαθές, ανοιχτής ή κλειστής γωνίας, χρόνιο ή οξύ). Αυτή η φθορά γίνεται εύκολα αντιληπτή με τη βυθοσκόπηση. Με ένα ειδικό φακό φτάνουμε στο πίσω μέρος του ματιού και εκεί βλέπουμε την κεφαλή του οπτικού νεύρου (την οπτική θηλή).Τα όρια της αναγνωρίζονται εύκολα από τον αμφιβληστροειδή που τον περιβάλλει.

Φυσιολογικό οπτικό νεύρο

Λίγα στοιχεία από ανατομία

Οι οπτικές ίνες (γαγγλιακά κύτταρα) ξεκινάνε από τον αμφιβληστροειδή και καταλήγουν στα έξω γονατώδη σώματα. Το φυσιολογικό υγιές οπτικό νεύρο αποτελείται από 1,2 έως 1,5 εκατομμύρια οπτικών ινών περίπου.

Καθώς μεγαλώνουμε συχνά περιβάλλεται από μια περιοχή χοριοαμφιβληστροειδικής ατροφίας η οποία έχει μια λευκωπή χροιά και το κάνει σαφώς να ξεχωρίσει από τον νευρικό αμφιβληστροειδικό ιστό που το περιβάλλει.

Πώς είναι το φυσιολογικό οπτικό νεύρο;

Ο νευρικός ιστός του δίσκου (rim) έχει μια πορτοκαλί-ροζ χροιά, προβάλει φυσιολογικά πάνω από τον αμφιβληστροειδή και διαχωρίζεται από αυτόν με σαφή όρια. Κεντρικά του οπτικού δίσκου και στο μέσο του νευρικού ιστού, υπάρχει μια κιτρινωπή-λευκωπή περιοχή σαν βαθούλωμα η οποία ονομάζεται κοίλανση (cup).

Πώς είναι το γλαυκωματικό οπτικό νεύρο;

Οπτικό νεύρο με γλαυκωματική κοίλασνη

Στο γλαύκωμα καθώς ο νευρικός ιστός ατροφεί, η κοίλανση αυξάνει και αυτό σημαίνει ότι χάνεται ο γειτονικός νευρικός ιστός. Η αναλογία μεταξύ της διαμέτρου του οπτικού δίσκου και της κοίλανσης(cup/disc ratio) είναι συνήθως 0.3 ή λιγότερο. Αν είναι μεγαλύτερη από 0.5 θα πρέπει να κινήσει υποψίες γλαυκώματος. Βέβαια, ενώ τα μικρά οπτικά νεύρα έχουν φυσιολογικά μικρές κοιλάνσεις τα μεγάλα οπτικά νεύρα έχουν μεγάλες κοιλάνσεις χωρίς αυτές να είναι απαραίτητα παθολογικές.

Καθώς η κοίλανση αυξάνει και ο νευρικός ιστός του οπτικού νεύρου υποχωρεί, τα αμφιβληστροειδικά αγγεία που διαπερνούν τον οπτικό δίσκο δεν έχουν πλέον στήριξη και μετατοπίζονται στη ρινική άκρη της οπτικής θηλής. Το κέντρο του οπτικού δίσκου (cup) δεν έχει οπτικές ίνες αφού αυτές έχουν χαθεί και οι εναπομείναντες έχουν μετατοπιστεί στην άκρη της οπτικής θηλής

Ατροφία οπτικής θηλής (τελικό στάδιο γλαυκώματος).

Εκτός από την κυκλοτερή αύξηση της κοίλανσης του οπτικού δίσκου, εστιακή λέπτυνση του rim είναι επίσης χαρακτηριστική γλαυκώματος. Τυπικά ο κάτω πόλος του οπτικού νεύρου είναι αυτός που προσβάλλεται πρώτα και μετά ακολουθεί ο άνω πόλος. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα αντίστοιχο έλλειμμα στο ανώτερο οπτικό πεδίο.

Μικρές φλογοειδείς αιμορραγίες στην άκρη του οπτικού δίσκου μπορεί να εμφανιστούν και είναι προάγγελοι επιδείνωσης της οπτικής νευροπάθειας και επικείμενης απώλειας του οπτικού πεδίου χαρακτηριστική της γλαυκωματικής βλάβης.

Το τελικό αποτέλεσμα είναι η ατροφία της οπτικής θηλής εφόσον χαθούν όλες οι νευρικές ίνες του οπτικού συστήματος και ακολούθως η απώλεια της όρασης. Η απώλεια αυτή της όρασης (τύφλωση) είναι και  μη αναστρέψιμη.

Posted in Άρθρα and tagged .