Παιδιά και Όραση

H 1η οφθαλμολογική εξέταση. Πότε και γιατί;

Είναι παρωχημένη η αντίληψη ότι ο πρώτος οφθαλμολογικός έλεγχος θα πρέπει να γίνει όταν το παιδί πάει σχολείο. Στο κέντρο μας επιμένουμε ιδιαίτερα και ενημερώνουμε τους γονείς για τη σπουδαιότητα της 1ης εξέτασης.

 Όσο πιο νωρίς ανιχνευθούν και αντιμετωπιστούν προβλήματα οράσεως τόσο το καλύτερο. Η πρώτη οφθαλμολογική εξέταση πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση πριν τα πρώτα γενέθλια του μωρού σας.

Γιατί πρέπει να γίνει νωρίς η 1η οφθαλμολογική εξέταση;Η προληπτική οφθαλμολογική εξέταση γίνεται για να αντιμετωπιστούν διαταραχές της οράσεως. Αν τυχόν μας διαφύγουν και δεν αντιμετωπιστούν τα πρώτα χρόνια της ζωής, μπορεί να οδηγήσουν σε μια μόνιμη απώλεια της όρασης που ονομάζεται αμβλυωπία ή τεμπέλικο μάτι. Η εγκατεστημένη αμβλυωπία δεν διορθώνεται ούτε με γυαλιά, ούτε με laser ή χειρουργείο και αποτελεί μια μόνιμη αναπηρία.

Τι ακριβώς γίνεται στην 1η οφθαλμολογική εξέταση;

  • Έλεγχος της μυωπίας, υπερμετρωπίας και του αστιγματισμού.
  • Έλεγχος της οφθαλμοκινητικότητας, των κορικών αντανακλαστικών και της συμμετρίας του βλέμματος.
  •  Έλεγχος του οπτικού νεύρου ,των αγγείων του ματιού και του κέντρου της οράσεως.

Αν τα μάτια αναπτύσσονται σωστά ή όχι, ή αν υπάρχει στραβισμός, αυτό μπορεί ήδη να απαντηθεί από τη βρεφική ηλικία.

Τι είναι αυτό που μας ανησυχεί και θέλουμε να γνωρίζουμε τόσο νωρίς;

1). Υπάρχει κάποια παρεμπόδιση της οπτικής εικόνας λόγω θολερών διαθλαστικών μέσων (όπως π.χ. ο παιδιατρικός καταρράκτης) ή προβλημάτων στο πίσω μέρος του ματιού (όπως η αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας);
2). Τι γίνεται όσον αφορά το συντονισμό των δύο ματιών; Είναι ευθυγραμμισμένα τα μάτια του μωρού σας ή μήπως φεύγει κάποιο μάτι; Η κατάσταση αυτή ονομάζεται στραβισμός και πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί γιατί το μάτι που αποκλίνει γίνεται αμβλυωπικό.
 
Αν το μωρό σας γεννηθεί πρόωρο τότε θα σας συστηθεί ειδική παρακολούθηση με βυθοσκόπηση ανά τακτά χρονικά διαστήματα έως ότου αγγειωθεί και ο περιφερικός αμφιβληστροειδής.

3). Τι γίνεται όσον αφορά τα διαθλαστικά μέσα; Μήπως υπάρχει μυωπία, υπερμετρωπία ή αστιγματισμός που πρέπει να διορθωθεί;

Μέχρι πρότινος δεν ήμασταν σε θέση να απαντήσουμε με ακρίβεια για όλα τα παραπάνω.

Με τα συνήθη test στραβισμού, τη φορητή σχισμοειδή λυχνία και τη διόφθαλμη βυθοσκόπηση μπορούμε να απαντήσουμε για τα δύο πρώτα ερωτήματα, πάντα υπήρχε όμως αβεβαιότητα για το διαθλαστικό σφάλμα του μωρού το οποίο μόνο αδρά μπορούσε να εκτιμηθεί με τη σκιασκοπία και μόνο αν το μωρό συνεργαζόταν.

Τώρα με την τεχνολογία που διαθέτουμε στο κέντρο μας μπορούμε εύκολα και με ακρίβεια να ανιχνεύσουμε και να θεραπεύσουμε τα διαθλαστικά σφάλματα αξιόπιστα από την ηλικία των 6 μηνών και άνω.

Πως λειτουργούν τα μάτια;

Τα μάτια λειτουργούν σαν μια φωτογραφική μηχανή.

Για να βγάλουμε μια καλή φωτογραφία πρέπει:

  • ο φακός να είναι διαυγής
  • το φίλμ της φωτογραφικής μηχανής να είναι καλό
  • και το είδωλο να εστιάζεται πάνω στο φιλμ της μηχανής.

O φακός της μηχανής αντιστοιχεί στο φακό του ματιού (κρυσταλλοειδής φακός) και το φιλμ στο στο βυθό του ματιού (αμφιβληστροειδής).

Ένα μάτι που δεν έχει κανένα διαθλαστικό σφάλμα, εστιάζει αυτόματα το είδωλο πάνω στον αμφιβληστροειδή και η εικόνα είναι καθαρή.  Άν υπάρχει διαθλαστικό σφάλμα τότε η εικόνα είναι θαμπή και χρειάζεται να χρησιμοποιήσουμε διορθωτικούς φακούς (γυαλιά οράσεως) για να καθαρίσει η εικόνα.

Χρησιμοιποιούμε αρνητικά σφαιρώματα όταν η εικόνα εστιάζεται μπροστά (μυωπία), και θετικά σφαιρώματα όταν η εικόνα εστιάζεται πίσω (υπερμετρωπία). Χρησιμοποιούμε θετικούς ή αρνητικούς κυλίνδρους όταν ένα τμήμα αυτής εστιάζεται μπροστά ή πίσω (αστιγματισμός).

Η ανατομία του οπτικού συστήματος & παθήσεις του ΚΝΣ (κεντρικού νευρικού συστήματος)

Ο σύνδεσμος μεταξύ ματιών και εγκεφάλου είναι το οπτικό νεύρο το καλώδιο το οποίο διατρέχει όλο τον εγκέφαλο για να καταλήξει στον ινιακό λοβό.Το καλώδιο αυτό χιάζεται στο ύψος της υπόφυσης και σχηματίζει τις οπτικές ταινίες οι οποίες φτάνουν μέχρι τα έσω γονατώδη σώματα. Από εκεί ξεκινάει η οπτική ακτινοβολία που διατρέχει το πίσω μέρος του εγκεφάλου και καταλήγει στον οπτικό φλοιό της πληκτραίας σχισμής του ινιακού λοβού.
Η διαδικασία της όρασης είναι πολύπλοκη και γίνεται σε 2 στάδια:
1. απόκτηση του ειδώλου από τα μάτια
2. επεξεργασία μέσα στον εγκέφαλο.

Περίπου τo 10% των οπτικών ινών φέρονται στον προτετραδυμικό πυρήνα όπου εξυπηρετούνται τα οπτοκινητικά ανακλαστικά και τα ανακλαστικά του φωτός. Οι έξι αναδιπλούμενες στοιβάδες των κυττάρων του έξω γονατώδους σώματος δέχονται χιασμένες (1-4-6) και αχίαστες (2-3-5) ίνες ιεραρχικά και από τα δύο μάτια.

Μετά την έξοδο τους από το έξω γονατώδες σώμα κατά το οπίσθιο σκέλος της έσω κάψας, η οτπική ακτονοβολία έρχεται σε επαφή με την ακουστική ακτινοβολία και την κύρια αισθητική οδό.

Βλάβες της περιοχής αυτής προκαλούν ημιανοψία και ημιαναισθησία. Στη γραμμωτή περιοχή της πληκτραίας σχισμής καταλήγουν οι οπτικές ίνες από το κέντρο της οράσεως (την ωχρά κηλίδα) που ενώ αντιπροσωπεύει σε μέγεθος το 1/1000 του αμφιβληστροειδούς καταλαμβάνει το 1/3 του οπτικού φλοιού.

Συνεχής αξοπλασματική ροή με διπλή κατεύθυνση (φυγόκεντρος και κεντρομόλος) μεταφέρει πληροφορίες συνεχώς από τα μάτια προς τον εγκέφαλο και αντιθέτως. Διακοπή της αξοπλασματικής ροής από ανοξία, αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση ή φάρμακα(π.χ χλωροπρομαζίνη) δημιουργεί βαμβακόμορφες αλλοιώσεις (McLeod 1973).

Καταστροφή της γραμμωτής περιοχής(πεδίο 17 Brodman) δημιουργεί απώλεια της οπτικής αίσθησης την οποία ο πάσχων αγνοεί!

Καταστροφή της παραγραμμωτής περιοχής (πεδίο 19) φέρνει ψυχική τύφλωση ή οπτική αγνωσία, δηλαδή ο πάσχων βλέπει αλλά δεν αναγνωρίζει τα αντικείμενα που τον περιβάλλουν.

Διάφορες άλλες βλάβες του εγκεφάλου μπορούν ανεπανόρθωτα να προσβάλλουν το οπτικό σύστημα και την όραση:

Όγκοι της υπόφυσης:το χρωμόφοβο αδένωμα που αποτελεί στον πιο συχνό πρωτοπαθή ενδοκρανιακό όγκο.
Όγκοι κροταφικού ή βρεγματικού λοβόυ.

Καλοήθης ενδοκράνια υπέρταση (ψευδοόγκος).

Υπερπυρηνικές διαταραχές των κινητικών κέντρων.

Βλάβες του γεφυρικού παράμεσου δικτυωτού σχηματισμού(ΓΠΔΣ) ή του έσω επιμήκες δεματίου (ΕΕΔ).

Ισχασιμικές κρίσεις του καρωτιδικού ή σπονδυλοβασικού συστήματος.

Οπτικές οπισθοβολβικές νευρίτιδες.

Απομυελινωτικές νόσοι όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας.

Θρόμβωση μέσης ή οπίσθιας εγκεφαλικής αρτηρίας.

Πρόσθια ισχαιμική οπτική νευροπάθεια.

Μεταβολικές διαταραχές όπως ο ΣΔ, η δυσθυροειδοπάθεια, η κακοήθης αναιμία από έλλειψη Β12.

Μεταλοιμώδεις λοιμώξεις (ιλαρά, παρωτίτιδα, λοιμώδης μονοπυρήνωση, κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα).

Χωροκατακτητικές παθήσεις του εγκεφάλου:
το κρανιοφαρυγγίωμα
το αδένωμα της υπόφυσης
το μηνιγγίωμα
το γλοίωμα

Παθήσεις του οπτικού χιάσματος:
αγγειακές βλάβες στο εξάγωνο του Willls.
υπερκλινοειδή ή υποκλινοειδή ανευρύσματα με προσβολή ή όχι του ΙΙΙ ή ΙV εγκεφαλικού νεύρου.

Φλεγμονώδεις επεξεργασίες:
Χιασματική νευρίτιδα.
Απομυελινωτικές νόσοι.
Εγκεφαλικά αποστήματα.
Μέση πυώδης ωτίτιδα με προσβολή των λεπτών μηνίγγων.
Οπτικοχιασματική αραχνοειδίτις
Μετά από ραχιαία αναισθησία, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα, σύφιλη ή φυματίωση.

Πίσω λοιπόν από μια πτώση της όρασης υποκρύπτονται μερικές φορές σοβαρές διαταραχές. Μην αμελείτε λοιπόν τα μάτια σας. Καταγράψτε το οπτικό σας σύστημα και αν για οποιοδήποτε λόγο αντιλήφθητε διαταραχές στην όραση σας, επισκεφτείτε τον Οφθαλμίατρο σας.

Οδηγός όρασης

0-2 μηνών:

Ο κόσμος ανατέλλει.Η κόρη του νεογνού αντιδρά στα φωτεινά ερεθίσματα.Το βλέμμα του κινείται προς τυχαίες κατευθύνσεις και η εστίαση όταν συμβαίνει, είναι μονόφθαλμη.Το νεογγένητο δεν έχει μάθει ακόμη να χρησιμοποιεί και τα δύο του μάτια ταυτόχρονα.

2 μηνών:
Αρχίζει να εστιάζει και να προσηλώνει σε αντικείμενα που του προκαλούν το ενδιαφέρον.Αρχίζει να αναπτύσει τον έλεγχο των ματιών του και μπορεί να κάνει τα μάτια του να συγκλίνουν.Δεν μπορεί να εστιάσει στη μέση γραμμή του σώματος του.

4-5 μηνών:
Δείχνει μια γενική οπτική αντίληψη του περιβάλλοντος του. Η εστίαση στη μέση γραμμή καθυστερεί, η οπτοκινητική όμως συνεργασία βελτιώνεται.Προσηλώνει δυναμικά σε κοντινά αντικείμενα και παρακολουθεί πράγματα που κινούνται στο περιφερικό του οπτικό πεδίο και που του προξενούν το ενδιαφέρον.

6 μηνών:
Παρατηρεί διάφορα αντικείμενα, τα πιάνει και θέλει να τα βάλει στο στόμα.

7-8 μηνών:
Αφήνει τα αντικείμενα αμέσως μόλις τα ακουμπήσει στα χείλη.Όταν ακούσει ένα θόρυβο εστιάζει το βλέμμα του στη μεριά την οποία τον άκουσε.Η εστίαση του απλώνεται όλο και σε πιο μακρινές αποστάσεις, δεν μπορεί όμως να αντιληφθεί την τρίτη διάσταση.Στην ηλικία των 8 μηνών σηκώνεται στα χέρια και τα γόνατα και προχωράει.

12 μηνών:
Σηκώνεται στα πόδια και αρχίζει να περπατάει. Δυσκολεύεται να συντονίσει το βλέμμα του με το περπάτημα και η προσήλωση που είχε αποκτήσει <> στην προσπάθεια να κινηθεί. Η ισσοροπία θα βελτιωθεί και το παιδί θα αποκτήσει και πάλι ενδιαφέρον για τη λεπτομέρεια.Κοιτά ανάμεσα στα αντικείμενα και το χέρι του όταν θέλει να τα πιάσει.

15-18 μηνών:
Αντιλαμβάνεται καλύτερα τη σχέση όρασης και ακοής.Εστιάζει στα αντικείμενα που θέλει να πιάσει. Οδηγείται απο την κίνηση. Η περιφερική λειτουργία της όρασης βελτιώνεται. Μπορεί να χτίσει τουβλάκια κάθετα και να προσηλώσει με προσοχή για λίγο.

 21 μηνών: Η προσήλωση γίνεται πιο έντονη και η κεντρική λειτουργία της όρασης βελτιώνεται.Δίνει έμφαση σε καταστάσεις και γεγονότα που συμβαίνουν γύρω του και τα μελετά πριν συμμετάσχει.Η ισσοροπία του δεν είναι τόσο καλή.

2 χρονών:
Η κεντρική λειτουργία της όρασης συνεχίζεται.Προτιμά τα μικρά αντικείμενα και παρουσιάζει βελτιωμένη οπτοκινητική συνεργασία.

3-5 ετών:
Η όραση του αναπτύσεται γρήγορα και συμμετρικά και η οπτική του οξύτητα φτάνει τα 5/10 υπό φυσιολογικές συνθήκες.

Μετά τα 5 έτη:
Η οπτική οξύτητα βελτιώνεται ακόμα περισσότερο.

Υπάρχουν σπάνιες οφθαλμολογικές παθήσεις όπως ο συγγενής καταρράκτης (συχνότητα 1/400 γεννήσεις), το συγγενές γλαύκωμα (1/10.000 γεννήσεις) και η αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας (υπεύθυνη για το 25% των τυφλών παιδιών), οι οποίες αν δεν διαγνωστούν νωρίς  θα καταδικάσουν το παιδί για όλη του τη ζωή.

Υπάρχουν όμως και κοινές παθήσεις όπως ο στραβισμός (4% του γενικού πληθυσμού) και τα διαθλαστικά σφάλματα (μυωπία-υπερμετρωπία-αστιγματισμός), τα οποία είναι συνήθη στα παιδιά.

Ένα στα πέντε παιδιά παρουσιάζει μη διαγνωσμένες διαταραχές στην όραση στην ηλικία των 4 ετών!

Είτε είναι σπάνιο και σοβαρό είτε είναι κοινό και συνηθισμένο ,το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: Το παιδί δεν βλέπει καλά και αν δεν δει καλά τα πρώτα χρόνια της ζωής του δεν θα δει καλά ποτέ και αυτό ονομάζεται αμβλυωπία ή τεμπέλικο μάτι.
Η αμβλυωπία δεν είναι σπάνια, αφορά το 5% του πληθυσμού και αν διαγνωστεί εγκαίρως μπορεί να αναταχθεί. Αν δεν διαγνωστεί και το παιδί μεγαλώσει, θα έχει ένα ή και δύο μάτια με χαμηλή όραση και η όραση αυτή δεν θα βελτιώνει ούτε με γυαλιά ή φακούς επαφής, ούτε με Laser ή χειρουργείο. Ένας οφθαλμός που είναι αμβλυωπικός τα πρώτα χρόνια της ζωής του θα είναι για πάντα αμβλυωπικός και το γεγονός αυτό δεν αντιστρέφεται.

Τι χρώμα θα είναι τα μάτια του παιδιού μου;


Tο χρώμα των ματιών είναι ένα γενετικό γνώρισμα που συχνά συναρπάζει τους γονείς καθώς το παιδί αναπτύσσεται. Θα είναι τα μάτια του παιδιού μου μαύρα, καφέ, μπλε, γκρι, πράσινα, φουντουκί ή κάποιος συνδυασμός αυτών των χρωμάτων;

Που οφείλεται τα χρώμα των ματιών;

Το έγχρωμο τμήμα του οφθαλμού οφείλεται στην ίριδα, η οποία έχει μια χρωστική που καθορίζει το χρώμα των ματιών μας. Η ίριδα είναι ένα διάφραγμα μπροστά από το φακό του ματιού με μια οπή στο κέντρο που ονομάζεται κόρη. Είναι δύο οι δομές της ίριδας που καθορίζουν το χρώμα των ματιών: το επιθήλιο και το στρώμα. Το χρώμα των ματιών εξαρτάται από την ποσότητα της χρωστικής(μελανίνη) που περιέχει το επιθήλιο και το στρώμα καθώς και από την πυκνότητα των κυττάρων του στρώματος.

Ποια είναι τα γονίδια που καθορίζουν το χρώμα των ματιών;

Τρία είναι τα κυρίως γονίδια που αφορούν το χρώμα των ματιών: το OCA2 το SLC24A4 και το TYR. Ο γενετιστής Rick Sturm στο πανεπιστήμιο Queensland επισημαίνει όμως την ασάφεια της γενετικής στο καθορισμό του χρώματος των ματιών και συνοψίζει:

Αυτή η πολυγονιδιακή συμπεριφορά του φαινοτύπου είναι που κάνει το χρώμα των ματιών τόσο απρόβλεπτο. Αρκεί μια μόνο μετάλλαξη σε ένα νουκλεοτίδιο (SNPs-single nucleotide polymorphisms) ενός γονιδίου για να αλλάξει το χρώμα των ματιών.

Διάφοροι πολυμορφισμοί (SNPs) στο γονίδιο OCA2 ελέγχουν την έκφραση του γονιδίου αυτού από το μπλέ έως το πράσινο καθώς και το χρώμα των μαλλιών και του δέρματος. Μεταλλαγές στο γονίδιο HERC2 ένα γονίδιο που ελέγχει την έκφραση του OCA2,ευθύνονται μερικώς για τα γαλανά μάτια και πιο συγκεκριμένα το 62% των ανθρώπων με γαλανά μάτια μεταφέρουν την ακολουθία SNP ‘TGT’ σε όλες τις τρείς θέσεις και στα 2 αντίγραφα του γονίδιου.

Γιατί τα μωρά γεννούνται με γαλάζια μάτια;

Τα περισσότερα μωρά γεννιούνται με ανοιχτόχρωμα μάτια που μπορεί να σκουρύνουν μέσα στα τρία πρώτα χρόνια της ζωής τους. Αυτό γίνεται διότι η μελανίνη, μια καφέ χρωστική, είναι απούσα κατά τη γέννηση και αναπτύσσεται καθώς το μωρό μεγαλώνει.

Όπως το δέρμα έτσι και τα μάτια χρειάζονται φως για να παραχθεί μελανίνη και να αρχίσουν να σκουραίνουν. Όσο μεγαλύτερη είναι η ποσότητα της μελανίνης που παράγεται όταν το νεογνό εκτεθεί στο φώς τόσο πιο σκούρο θα είναι το χρώμα των ματιών του.

Πότε οριστικοποιείται το χρώμα των ματιών του μωρού;

Το χρώμα των ματιών αλλάζει καθώς τα μωρά μεγαλώνουν και συνήθως σταθεροποιείται στην ηλικία των 3-6 μηνών χωρίς αυτό να σημαίνει ότι αλλαγές στο χρώμα της ίριδας δεν μπορεί να συμβούν και αργότερα μέσα στα πρώτα 3 χρόνια. Συνήθως όμως μέσα στους εννέα πρώτους μήνες έχει σταθεροποιηθεί το χρώμα των ματιών.

Είναι ανησυχητικό αν το παιδί μου έχει διαφορετικό χρώμα στα δυο του μάτια;

Υπάρχουν παιδιά που γεννιούνται με διαφορετικό χρώμα ματιών (ετεροχρωμία ίριδος).Αυτό συνήθως προκαλείται από ελαττωματικές αναπτυξιακές μορφές μεταφοράς χρωστικής, από τοπικά τραύματα στη μήτρα, ή από καλοήθης γενετικές διαταραχές.

Άλλες αιτίες μπορεί να είναι οι φλεγμονές, οι φακίδες (διάχυτη σπίλος της ίριδας) ή το σύνδρομο Horner. Eίναι σημαντικό να γίνει μια οφθαλμολογική εξέταση νωρίς για να βεβαιωθείτε ότι τίποτα σοβαρό δεν συντρέχει και το “τίποτα σοβαρό” είναι η πιο κοινή διαπίστωση.

Μπορεί να προβλεφτεί το χρώμα των ματιών;
Ολλανδοί ερευνητές στο Rotterdam που εργάζονται πάνω στο χρώμα των ματιών ανακοίνωσαν το 2009 ότι με εξελιγμένες αναλύσεις του DNA μπορούν να προβλέψουν με ακρίβεια 90% αν τα παιδιά θα έχουν καφέ ή μπλε μάτια.

Το Μάιο του 2010, η ίδια ομάδα ερευνητών ανακοίνωσαν ότι ήταν κοντά στη πρόβλεψη ακόμα και της μεταβλητής των χρωμάτων μέσω ανάλυσης DNA και στη νέα κατανόηση του πώς η γενετική καθορίζει το χρώμα των ματιών. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι τα αποτελέσματα αυτά μπορεί να βρουν εφαρμογή στην ιατροδικαστική έρευνα, όταν ανακτηθεί το DNA και δώσει στοιχεία για την πραγματική εμφάνιση των υπόπτων.

Η ίριδα είναι ένας μυς που διαστέλλεται και συστέλλεται για τον ελέγξει το μέγεθος της κόρης. Η κόρη μεγαλώνει σε αμυδρό φωτισμό και μικραίνει σε έντονο φωτισμό. Μικραίνει όταν εστιάζουμε σε κοντινά αντικείμενα, όπως για παράδειγμα όταν διαβάζουμε ένα βιβλίο.

Αλλάζοντας το μέγεθος της κόρης οι χρωστικές ουσίες της ίριδας συμπιέζονται ή εξαπλώνονται, αλλάζοντας λίγο το χρώμα ματιών.

Ορισμένα συναισθήματα μπορεί να αλλάξουν τόσο το μέγεθος της κόρης όσο και το χρώμα της ίριδας. Γι ‘αυτό μερικοί άνθρωποι λένε ότι τα μάτια τους αλλάζουν χρώμα όταν είναι θυμωμένοι ή ερωτευμένοι….

Το χρώμα των ματιών μπορεί επίσης να αλλάξει με την ηλικία. Αυτό συμβαίνει σε 10-15% του καυκασιανού πληθυσμού ιδίως στα άτομα με ανοιχτά χρώματα. Αν αυτό οφείλεται σε ορμονικές αλλαγές στο σώμα ή χημικές αντιδράσεις πρέπει να αποδειχθεί.

Προσέξτε όμως, εάν ένα μάτι αλλάξει απότομα χρώμα, όπως από καφέ σε πράσινο ή από μπλε σε καφέ είναι σημαντικό να επισκεφτείτε τον οφθαλμίατρο σας. Η αλλαγή του χρώματος των ματιών σε ένα ενήλικα μπορεί να είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι ορισμένων ασθενειών, όπως η ιριδοκυκλίτιδα, η ετεροχρωμία του Fuchs, το σύνδρομο Horner ή το χρωστικό γλαύκωμα.

Αν έχετε γλαύκωμα και χρησιμοποιείτε ανάλογα της προσταγλαντίνης τότε πιθανόν να σκουρύνει και το χρώμα των ματιών σας και αυτό θα πρέπει να το γνωρίζετε ιδίως αν έχετε ανοιχτόχρωμες ίριδες.

Τι χρώμα θα είναι τα μάτια του μωρού μου;

Αν και οι δύο γονείς έχετε καστανά μάτια, είναι πολύ πιθανό ότι και το παιδί σας θα έχει και αυτό καστανά μάτια. Τα πιο σκούρα μάτια έχουν την τάση να κυριαρχούν, έτσι το καφέ υπερτερεί έναντι του πράσινου και το πράσινο έναντι του μπλε.

Ωστόσο, εάν ένας γονέας έχει καφέ μάτια και ο άλλος μπλε η μίξη δεν είναι απαραίτητο ότι θα δώσει μάτια καφέ. Η αντίληψη ότι το καφέ είναι «κυρίαρχο» και το μπλε «υποτελές» είναι πλέον απαρχαιωμένη.

Έτσι λοιπόν τα παιδιά μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικά μάτια από τους γονείς τους. Το πώς το χρώμα των ματιών κληρονομείται είναι πολύ πιο πολύπλοκο από ότι πιστευόταν όταν παλαιότερα είχαν κατασκευαστεί διαγράμματα που υποτίθεται ότι μπορούσαν να προβλέψουν το χρώμα των ματιών των παιδιών με βάση το χρώμα των ματιών των γονέων τους. Η κλασική μεντελική μετάδοση των γονιδίων δεν ισχύει για το χρώμα των ματιών.

Είναι αλήθεια ότι τα ανοιχτόχρωμα μάτια είναι πιο ευαίσθητα;

Άνθρωποι με ανοιχτόχρωμα μάτια έχει βρεθεί ότι έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μιας πάθησης που αφορά το κέντρο της όρασης και ονομάζεται ηλικιακή εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (ΗΕΩ). Επίσης, η ίδια η εξέλιξη της πάθησης είναι ταχύτερη σε αυτούς από ότι σε άλλους με σκουρόχρωμα μάτια. Αυξημένος κίνδυνος μελανώματος έχει επίσης βρεθεί σε άτομα με μπλε, πράσινα ή γκρι μάτια.

Δεν είναι όμως όλα <κακά> για τους ανθρώπους με ανοιχτόχρωμες ίριδες: μια μελέτη το 2000 αναφέρει ότι άνθρωποι με καφέ- σκούρες ίριδες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν καταρράκτη από ότι αυτοί με ανοιχτόχρωμες ίριδες και για αυτό θα πρέπει να προστατεύουν εξίσου τα μάτια τους από τον ήλιο.

Τι είναι η αμβλυωπία;

Το παιδικό μάτι είναι ένα εξαιρετικά ευαίσθητο όργανο που βρίσκεται διαρκώς σε εξέλιξη και η εξέλιξη αυτή είναι ραγδαία τους πρώτους μήνες της ζωής. Ως αισθητήριο όργανο της αντίληψης του φωτός και των οπτικών ερεθισμάτων ο οφθαλμός σχεδόν τελειοποιείται τους πρώτους έξι μήνες της ζωής ενώ το οπτικό σύστημα τα πρώτα έξι με επτά χρόνια της ζωής.

Αν για οποιοδήποτε λόγο διαταραχθεί η αλληλεπίδραση μεταξύ ματιών και εγκεφάλου τα πρώτα χρόνια της ζωής,η ανάπτυξη του οπτικού συστήματος θα καθυστερήσει και μπορεί κιόλας να ανασταλεί και η κατάσταση αυτή ονομάζεται αμβλυωπία ή αλλιώς τεμπέλικο μάτι.

Που οφείλετε η αμβλυωπία;

Η αμβλυωπία, οφείλεται στο γεγονός ότι κατά τη γέννηση, τα τμήματα του εγκεφάλου που εξυπηρετούν τη λειτουργία της όρασης είναι ατελή και η τελική τους δομή και λειτουργία εξαρτάται από την οπτική εμπειρία.

Αν για οποιοδήποτε λόγο διαταραχτεί η αλληλεπίδραση αυτή, το οπτικό σύστημα θα ατροφήσει.Αυτή η μόνιμη αναπηρία αν δεν αντιμετωπιστεί νωρίς εγκαθίσταται και συνοδεύει το παιδί για το υπόλοιπο της ζωής του.

Με τον όρο αμβλυωπία χαρακτηρίζουμε κάθε κατάσταση μειωμένης οπτικής οξύτητας,του ενός ή και των δύο ματιών,που επιμένει παρά τη διόρθωση κάθε διαθλαστικής ανωμαλίας (μυωπίας-υπερμετρωπίας-αστιγματισμού) και που η φυσική εξέταση δεν αποκαλύπτει οργανική αιτία που να την προκαλεί.

Μπορεί να έχουμε δηλαδή ένα τέλειο μάτι σε λειτουργία και ένα παιδί με χαμηλή όραση σε αυτό το μάτι γιατί ο εγκέφαλος (το τμήμα του εγκεφάλου που αντιλαμβάνεται και επεξεργάζεται τα οπτικά ερεθίσματα) δεν αναπτύχθηκε σωστά.

Πόσο συχνή είναι η αμβλυωπία;

Η αμβλυωπία είναι η πιο κοινή αιτία απώλειας της όρασης στα παιδιά. Οι στατιστικές διαφέρουν αλλά κυμαίνονται από 3%-7%.

Κατά μέσο όρο ένα στα είκοσι κατά τα άλλα υγιή παιδιά που κυκλοφορούν ανάμεσα μας έχει μειωμένη όραση από το ένα μάτι που θα μπορούσε να διορθωθεί αν είχε διαγνωστεί νωρίς.

Ο υποχρεωτικός οφθαλμ/κός έλεγχος στη προσχολική ηλικία δημιουργεί μια ψευδή εικόνα ασφάλειας που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Ποια είναι τα πιο κοινά αίτια αμβλυωπίας;

Το πιο κοινό αίτιο είναι ο στραβισμός και η ανισομετρωπία.

Στραβισμό έχουμε όταν δεν ευθυγραμμίζονται τα δύο μάτια. Ανισομετρωπία έχουμε όταν υπάρχει σημαντική διαφορά του διαθλαστικού σφάλματος ανάμεσα στα δύο μάτια. Όταν δηλαδή ένα μάτι έχει π.χ σημαντική μυωπία,υπερμετρωπία ή αστιγματισμό ενώ το άλλο όχι.

Πως γίνεται η θεραπεία της αμβλυωπίας;

Σκοπός κάθε θεραπευτικής μεθόδου για την αντιμετώπιση της αμβλυωπίας είναι να υποχρεώσει το μικρό ασθενή να χρησιμοποιήσει το αμβλυωπικό μάτι.

Αυτό γίνεται με:

  • την κάλυψη του <καλού> ματιού.
  • ατροπινισμό.
  • τη χορήγηση γυαλιών.

(1) Κάλυψη
Το κάλυμμα (παιδιατρικό αυτοκόλλητο), τοποθετείται στο μάτι που βλέπει καλύτερα για να αναγκάσουμε το παιδί να δει με το άλλο μάτι. Το κάλυμμα ανάλογα με την ηλικία του παιδιού και τη σοβαρότητα της κατάστασης παραμένει για 1-6 ώρες την ημέρα.

(2) Ατροπινισμός (φαρμακευτική αντιμετώπιση)
Ρίχνοντας μια σταγόνα ατροπίνη κάθε μέρα στο υγιές μάτι και δίνοντας την πλήρη διόρθωση το <καταδικάζουμε> για κοντά (penalization για κοντά). Ρίχνοντας ατροπίνη και υπερδιορθώνοντας κατά +3.00 διοπτρίες το <καταδικάζουμε> για μακριά (penalization για μακριά).

(3) Γυαλιά
Η χορήγηση γυαλιών είναι το πρώτο βήμα της θεραπευτικής αντιμετώπισης για να διορθωθεί κάθε διαθλαστική ανωμαλία και κυρίως η διαφορά μεταξύ των δύο ματιών. Η απλή διόρθωση της ανισομετρωπίας βελτιώνει κατά κανόνα την όραση του αμβλυωπικού ματιού και πολλές φορές αποκαθιστά την οπτική οξύτητα.

Πότε θα πρέπει να ξεκινήσει η θεραπεία;
Όσο πιο νωρίς τόσο το καλύτερο. Αν το παιδί είναι αρκετά μεγάλο για να καταλάβει, εξηγήστε του το λόγο του αποκλεισμού ή του ατροπινισμού. Αν είναι μικρό, βάλτε το αυτοκόλλητο κάλυμμα σε μια κούκλα για να το καταλάβει.

Για πόσο καιρό θα κάνει αυτή τη θεραπεία;
Η διάρκεια της θεραπείας διαφέρει ανάλογα με το παιδί. Σαν γενικός κανόνας όσο μικρότερο είναι το παιδί και όσο λιγότερο τεμπέλικο είναι το αμβλυωπικό μάτι, τόσο πιο σύντομη θα είναι και η θεραπεία. Σε μικρά παιδιά η όραση μπορεί να βελτιωθεί πολύ γρήγορα. Συνεχίστε την κάλυψη για αρκετές εβδομάδες ή μήνες αφότου σταθεροποιηθεί η όραση και μην αμελείτε τα ραντεβού σας με τον οφθαλμίατρο. Είναι αναγκαία η στενή παρακολούθηση γιατί υπάρχει μια μικρή πιθανότητα το αμβλυωπικό μάτι να υποτροπιάσει.

Υπάρχουν παρενέργειες από τη θεραπεία;

Επειδή το <καλό> μάτι παραμένει κλειστό και δεν χρησιμοποιείται,περιστασιακά η οπτική οξύτητα μπορεί να μειωθεί αλλά συνήθως επανέρχεται στα φυσιολογικά επίπεδα μόλις το μάτι χρησιμοποιηθεί και πάλι.

Το δέρμα γύρω από τι καλυμμένο μάτι μπορεί να ερεθιστεί.Χρησιμοποιήστε διαφορετικά αυτοκόλλητα και διαφορετικού μεγέθους για να βοηθήσετε λίγο τα δέρμα να ανακουφιστεί.

Προσέξτε το παιδί σας όταν φοράει το κάλυμμα γιατί ο κίνδυνος ατυχημάτων είναι μεγαλύτερος όταν το παιδί βλέπει με ένα μάτι.
Απαγορέψτε επικίνδυνα παιχνίδια όπως το ποδήλατο και μη χάνετε την οπτική επαφή με το παιδί σας.

Μπορεί η θεραπεία της αμβλυωπίας να θεραπεύσει το στραβισμό;
Καλύπτοντας το αδύναμο μάτι βελτιώνουμε την όραση του αλλά όχι το στραβισμό. Όταν η όραση βελτιωθεί μπορούμε τότε να μιλήσουμε για τη θεραπεία του στραβισμού.

Τι είδους κάλυμμα πρέπει να χρησιμοποιήσω;
Το κάλυμμα θα πρέπει να είναι άνετο να παραμένει σταθερό στη θέση του και να μην επιτρέπει στο παιδί να δει από την άκρη του. Θα πρέπει να τοποθετηθεί απευθείας στο δέρμα γύρω από τα μάτια. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται καλύμματα που στέκονται με ελαστικό κορδόνι(όπως του <πειρατή>). Καλύμματα που τοποθετούνται πάνω στα γυαλιά είναι μια εναλλακτική λύση όχι όμως καλή, αφού το παιδί συχνά βλέπει από την άκρη του ματιού του ή από το κάτω μέρος των γυαλιών του.

Και αν αφαιρεί συνέχεια το κάλυμμα;
Στα νεογέννητα προσπαθούμε να εφαρμόσουμε περισσότερες ταινίες από πάνω για να το σιγουρέψουμε. Αν οι ταινίες είναι λεπτές τύπου σελοφάν τότε είναι πιο δύσκολο να αφαιρεθούν. Αν το παιδί συνεχίζει να τις αφαιρεί, καλύψτε τα χεράκια του με γαντάκια όπως κάλτσες. Αποσπάστε την προσοχή σε μεγαλύτερα παιδιά. Τάξτε τους ένα δώρο για να τα παροτρύνεται να συνεχίσουν να φοράνε το αυτοκόλλητο.

Κάθε αρχή και δύσκολη και για εσάς και για το παιδί. Με τον καιρό και με συμβουλές και ενθάρρυνση από το γιατρό σας, η θεραπεία συνήθως πετυχαίνει.

Τι είναι ο στραβισμός;

Ο στραβισμός είναι μια οπτική ανωμαλία κατά την οποία τα δύο μάτια δεν ευθυγραμμίζονται και κοιτούν σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Ένα μάτι κοιτάει ευθεία μπροστά ενώ το άλλο στρέφεται είτε προς τα μέσα, είτε προς τα έξω, είτε προς τα πάνω ή προς τα κάτω.

Ο στραβισμός μπορεί να είναι μόνιμος ή διαλείπων, να εμφανίζεται π.χ όταν το παιδί είναι άρρωστο ή κουρασμένο ή όταν κοιτάει τα κοντινά αντικείμενα. Το μάτι που στραβίζει μπορεί να είναι πάντα το ίδιο ή μπορεί και να εναλλάσει.

Ο στραβισμός είναι μια κοινή πάθηση μεταξύ των παιδιών. Περίπου τα 4% των παιδιών στις ΗΠΑ (στην Ελλάδα δεν υπάρχουν στατιστικές), πάσχει από στραβισμό.

Εκτός από τα παιδιά και οι ενήλικες μπορεί να εμφανίσουν στραβισμό. Υπάρχει μια σχετική κληρονομικότητα,ωστόσο υπάρχουν πολλοί άνθρωποι με στραβισμό που δεν έχουν κάποιο συγγενή με αυτό το πρόβλημα.

Πως συνεργάζονται και δουλεύουν και τα δύο μάτια μαζί;

Σε φυσιολογικές συνθήκες και τα δύο μάτια κοιτάζουν μαζί και ταυτόχρονα το ίδιο αντικείμενο. Ο εγκέφαλος (το τμήμα του εγκεφάλου που εξυπηρετεί τη διαδικασία της όρασης) ενώνει τις δύο εικόνες σε μια με τρείς διαστάσεις, δημιουργεί δηλαδή μια στερεοσκοπική εικόνα. Αυτή η εικόνα μας δίνει την αίσθηση του βάθους.

Στο στραβισμό το ένα μάτι κοιτάει ευθεία μπροστά ένα αντικείμενο ενώ τα άλλο που στραβίζει ένα άλλο αντικείμενο. Ο εγκέφαλος δέχεται δυο διαφορετικές εικόνες, μια από το <καλό> μάτι και μια απο το μάτι που στραβίζει. Αυτό δημιουργεί διπλωπία.

Το παιδί με διπλωπία επιλέγει να αγνοήσει την εικόνα του ματιού που παρεκκλίνει για να δει καθαρά και μονόφθαλμα από το <καλό> του μάτι εις βάρος όμως της διόφθαλμης όρασης. Οι ενήλικες που αναπτύσουν στραβισμό, συχνά έχουν διπλωπία η οποία είναι ιδιαίτερα ενοχλητική γιατί έχουν μάθει να βλέπουν και από τα δύο μάτια και δεν μπορούν να αγνοήσουν την εικόνα από το μάτι που παρεκκλίνει.

Τι προκαλεί στραβισμό;

Τα ακριβή αίτια του στραβισμού δεν είναι πλήρως κατανοητά. Προκύπτει από μη καλή συνεργασία των μυών που ελέγχουν την κινητικότητα των οφθαλμών.

Είναι έξι (6) οι μυς του κάθε ματιού που ελέγχουν τις κινήσεις του και από αυτούς ο ένας κινεί το μάτι δεξιά (έσω ορθός), ο άλλος αριστερά (έξω ορθός) και οι υπόλοιποι τέσσερις προς τα πάνω (άνω ορθός),προς τα  κάτω ( κάτω ορθός) και προς όλες τις γωνίες (άνω και κάτω λοξός μυς).

Κάθε φορά που προσηλώνει ο οφθαλμός σε ένα στόχο, οι έξι αυτοί μύες δουλεύουν, ισορροπούν και συνεργάζονται. Για να κινηθούν και τα δύο μάτια μαζί προς ένα στόχο, οι έξι μύες από τον ένα οφθαλμό και οι άλλοι έξι από τον άλλο συσπώνται και μεταφέρουν και τα δύο μάτια σε συγκεκριμένη θέση.

Το ΚΝΣ (κεντρικό νευρικό σύστημα) είναι αυτό που τους ελέγχει. Αν κάποιοι μύες συσπούνται  περισσότερο από κάποιους άλλους, τότε το μάτι <φεύγει> από τη φυσιολογική του θέση και προκύπτει στραβισμός.

Υπάρχουν πολλές παθήσεις του ΚΝΣ που μπορεί να προκαλέσουν στραβισμό, η μεγάλη όμως πλειονότητα των παιδιών με στραβισμό δεν έχει κανένα από αυτά τα προβλήματα. Αρκετά από αυτά έχουν απλά ένα θετικό ιστορικό στην οικογένεια τους. Ένας καταρράκτης ή ένας τραυματισμός του ματιού με αντίκτηπο στην όραση μπορεί επίσης να προκαλέσει στραβισμό.

Ο στραβισμός είναι πολύ συχνός μεταξύ των παιδιών με διαταραχές του εγκεφάλου όπως:
* Εγκεφαλική πάρεση
* Σύνδρομο Down
* Υδροκέφαλος
* Εγκεφαλικοί όγκοι
* Προωρότητα

Ποιά είναι τα συμπτώματα του στραβισμού;

Το κύριο σύμπτωμα είναι ότι τα μάτια δεν είναι ευθυγραμισμένα. Μερικές φορές τα παιδιά με στραβισμό σφίγγουν τα μάτια τους ή γυρνάνε το κεφάλι τους προκειμένου να χρησιμοποιήσουν και τα δύο μάτια μαζί.

Πώς γίνεται η διάγνωση του στραβισμού;

Η διάγνωση γίνεται πολλές φορές από τους ίδιους τους γονείς που βλέπουν κάποιο ματάκι του παιδιού τους να <φεύγει>.

Υπάρχουν όμως πολλές περιπτώσεις που ο στραβισμός περνάει απαρατήρητος και μόνο η βασική εξέταση του μικρού ασθενούς με στραβισμό μπορεί να τον αποκαλύψει.

 
Ένας καταρράκτης ή ένας τραυματισμός του ματιού με αντίκτηπο στην όραση μπορεί επίσης να προκαλέσει στραβισμό.

Τι είναι ο ψευδοστραβισμός;
Μερικές φορές τα μάτια των παιδιών φαίνετε ότι στραβίζουν χωρίς όμως να έχουν στραβισμό. Αυτό ονομάζεται ψευδοστραβισμός. Συχνά τα παιδιά αυτά έχουν πλατιά βάση μύτης ή επίκανθο ο οποίος φεύγει όταν αναπτύσσεται η ρίζα της μύτης.Το παιδί με ψευδοστραβισμό δεν πρόκειται να αναπτύξει στραβισμό.

Ποιες είναι οι πιο κοινές μορφές στραβισμού;

Ιδιοπαθής βρεφική εσωτροπία

Είναι ο πιο συχνός τύπος στραβισμού και εμφανίζεται τους πρώτους μήνες από τη γέννηση.Τα νεογέννητα με ιδιοπαθή βρεφική εσωτροπία προτιμούν να προσηλώνουν με το μάτι που είναι σε προσαγωγή.Αυτό προκαλεί στροφή του κεφαλιού προς την ίδια πλευρά.

Αν ο στραβισμός επιμείνει διορθώνεται μόνο με χειρουργείο.Ακόμα και μετά απο μια επιτυχή χειρουργική θεραπεία της βρεφικής εσωτροπίας σε καμία περίπτωση δεν παρατηρείται φυσιολογική διόφθαλμη όραση.

Προσαρμοστική εσωτροπία
Είναι μια συνηθισμένη μορφή στραβισμού και συμβαίνει σε παιδιά ηλικίας δύο ή περισσότερων ετών. Σε αυτή τη μορφή στραβισμού τα μάτια γυρνάνε προς τα μέσα. Αυτό μπορεί να συμβαίνει συνέχεια ή  όταν προσηλώνει μακριά μακριά μόνο ή κοντά μόνο.

Τα γυαλιά μειώνουν την προσπάθεια που κάνει το παιδί για να προσηλώσει και συχνά ευθυγραμίζουν τα μάτια.Μερικές φορές χρειάζεται η χορήγηση διπλοεστιακών γυαλιών.Αν ο στραβισμός δεν διορθώνει με γυαλιά και υπάρχει μεγάλη υπολειπόμενη γωνία τότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο.

Εξωτροπία
Εξωτροπία ή αποκλίνων στραβισμό έχουμε όταν τα μάτια φεύγουν προς τα έξω. Είναι μια συνηθισμένη μορφή στραβισμού και συμβαίνει όταν τα μάτια κοιτάζουν μακριά. Η εξωτροπία μπορεί να εμφανίζεται μόνο όταν το παιδί είναι κουρασμένο και άρρωστο και να εξαφανίζεται όταν είναι καλά.Τότε ονομάζεται διαλείπουσα και είναι μια συχνή μορφή στον αποκλίνοντα στραβισμό.

Είναι πιθανό το παιδί να σφίγγει τα μάτια του στο έντονο φως. Μολονότι γυαλιά, ορθοπτικές ασκήσεις και πρίσματα μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο της εξωτροπίας η χειρουργική αντιμετώπιση είναι πολλές φορές απαραίτητη.[/learn_more]

Πως θεραπεύεται ο στραβισμός;
Μετά απο μια πλήρη οφθαλμολογική εξέταση ο Οφθαλμίατρος θα σου συστήσει την κατάλληλη αγωγή.

  • Σε μερικές περιπτώσεις η χορήγηση γυαλιών θα διορθώσει τον στραβισμό και θα ευθυγραμμίσει τα μάτια.
  • Χειρουργείο χρειάζεται για την αφαίρεση πχ ενός καταρρακτικού φακού ή για την διόρθωση της ισορροπίας των μυών των ματιών.
  •  Θάμπωμα ή αποκλεισμός του καλού ματιού βελτιώνει την αμβλυωπία και είναι συχνά απαραίτητος..

Η θεραπεία του στραβισμού είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της διόφθαλμης και στερεοσκοπικής όρασης.

Πώς γίνεται το χειρουργείο του στραβισμού;

Σε κανένα είδος χειρουργείου δεν βγάζουμε έξω το μάτι απο την κοιλότητα στην οποία βρίσκεται.

Στο χειρουργείο του στραβισμού ο χειρουργός κάνει μια μικρή τομή στον ιστό που καλύπτει το μάτι για να φτάσει τους μυς. Στην συνέχεια ξεκολλάει τους μύες από την επιφάνεια του ματιού και τους ξανακολλάει σε ένα διαφορετικό σημείο έτσι ώστε να ισιώσουν τα μάτια.

Το χειρουργείο γίνετε είτε στο ένα είτε και στα δύο μάτια μαζί. Στα παιδιά γίνετε πάντα με γενική αναισθησία. Ο χρόνος ανάρρωσης είναι σύντομος. Σε μερικές μέρες το παιδί επανέρχεται στις συνηθισμένες δραστηριότητες.


Μετά το χειρουργείο χρειάζονται γυαλιά στις περισσότερες περιπτώσεις.

Όπως κάθε χειρουργείο έτσι και αυτό στους μύες του ματιού έχει κάποιους κινδύνους:  Μόλυνση, αιμορραγία, υπερβολική ίνωση ή άλλες σπάνιες επιπλοκές είναι δυνατόν να συμβούν και να προκαλέσουν τύφλωση.

Περισσότερα από ένα χειρουργεία μπορεί να χρειαστούν για να ευθυγραμμιστούν πλήρως τα μάτια.

Σε γενικές γραμμές η εγχείρηση του στραβισμού είναι ασφαλής και αποτελεσματική για να ευθυγραμμιστεί η παρέκκλιση των ματιών. Δεν αποτελεί ωστόσο υποκατάστατο των γυαλιών ή της θεραπείας που γίνεται για την αμβλυωπία.

Η βασική εξέταση του παιδιού με στραβισμό. Πως γίνεται;

Έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία του στραβισμού είναι ο μόνος τρόπος για την αποφυγή της αμβλυωπίας.

Στο Ιατρείο η εξέταση περιλαμβάνει τα εξής:

Λεπτομερές Ιστορικό:
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε: Πότε παρατηρήθηκε για πρώτη φορά; Ποιο ματάκι φεύγει; Μήπως προηγήθηκε κάποιο νόσημα; Ποιες ήταν οι συνθήκες κύησης και τοκετού; Υπάρχουν στην οικογένεια άλλα περιστατικά στραβισμού ή μεγάλων διαθλαστικών ανωμαλιών;


Μέτρηση οπτικής οξύτητας:

Η οπτική οξύτητα μετριέται για μακριά (3μ), κοντά (0,33μ), με ή χωρίς γυαλιά για κάθε μάτι χωριστά και διόφθαλμα.

Η μέτρηση της οπτικής οξύτητας στα βρέφη δεν είναι δυνατή. Μόνο αδρή εκτίμηση μπορεί να γίνει όπως π.χ από τον τρόπο που προσηλώνει το εξεταζόμενο μάτι και παρακολουθεί ένα στόχο ή από τις αντιδράσεις του βρέφους όταν καλύπτεται το άλλο μάτι.

Επισκόπηση: ΄

Παρατηρήστε τη θέση της κεφαλής του μικρού παιδιού.Σε μερικές περιπτώσεις στραβισμού αναπτύσσεται μια αντισταθμιστική θέση της κεφαλής που αποβλέπει στην εξουδετέρωση της παρέκκλισης ή που οφείλεται σε συγγενή νυσταγμό και ονομάζεται οφθαλμολογικό ραιβόκρανο.

Ένας στραβισμός μεγάλης γωνίας πιθανόν να είναι εμφανής με την απλή παρατήρηση των ματιών. Ένας λανθάνοντας  στραβισμός δεν μπορεί να διαγνωστεί παρά μόνο με τα ειδικά τεστ στραβισμού διότι τα μάτια κάτω από την επίδραση της ταύτισης δεν παρουσιάζουν έκδηλη παρέκκλιση.

Διάθλαση και κυκλοπληγία:
Σε κάθε ασθενή με διαταραχή ή υποψία διαταραχής οφθαλμοκινητικής ισσοροπίας είναι απαραίτητος ο σχολαστικός διαθλαστικός έλεγχος. Μέχρι πρότεινος αυτό ήταν εφικτό στα βρέφη παρά μόνο με τη σκιασκοπία και αυτό στα χέρια ενός έμπειρου εξεταστή και μόνο αν το μωρό ήταν σε καλή διάθεση και συνεργαζόταν.

Τώρα με την καινούργια τεχνολογία που διαθέτουμε στο κέντρο μας, μπορούμε εύκολα και αξιόπιστα από την ηλικία των 6 μηνών και άνω, να διαγνώσουμε τη μυωπία την υπερμετρωπία και τον αστιγματισμό και να χορηγήσουμε γυαλιά οράσεως από πολύ νωρίς εφόσον χρειάζεται.

Δοκιμασία κάλυψης-αποκάλυψης ή επαλλάσσουσας κάλυψης:

Είναι η πιο απλή αλλά ταυτόχρονα και η πιο ακριβής εξέταση για τη διάγνωση του στραβισμού και αποτελεί εξέταση ρουτίνας σε κάθε περίπτωση που υπάρχει κάποια διαταραχή της οφθαλμοκιν/τητας.  Με τη δοκιμασία αυτή καθορίζουμε το είδος του στραβισμού (συγκλίνων ή αποκλίνων), αν είναι λανθάνον ή έκδηλος και μετράμε τη γωνία του στραβισμού με πρίσματα.

Υπάρχουν διαφορετικές καταστάσεις που δίνουν την εντύπωση ότι υπάρχει στραβισμός ενώ τα μάτια στην πραγματικότητα δεν παρουσιάζουν καμία παρέκκλιση. Οι καταστάσεις αυτές περιγράφονται με τον όρο ψευδοστραβισμός και είναι οι ακόλουθες:

  • Μεγάλη απόσταση των έσω κανθών συνοδευόμενη από επίκανθο (πολύ συχνό στα βρέφη)
  • Ανατομικές ανωμαλίες των κόγχων
  • Ασυμμετρία του κρανίου και των βλεφάρων
  • Μεγάλη γωνία Κ ( η γωνία ανάμεσα στον οπτικό άξονα και τον άξονα της όρασης)

Παρατηρήστε τα μάτια των παιδιών σας και συνεχίστε να το κάνετε και όταν το παιδί μεγαλώσει γιατί εκτός από το συγγενή στραβισμό που γίνετε αντιληπτός την ημέρα της γέννησης, υπάρχει και ο επίκτητος στραβισμός που εμφανίζεται αργότερα στη πρώτη παιδική ηλικία ή ακόμα και μετά την ενηλικίωση.Αν δείτε ότι κάποιο μάτι <φεύγει> απευθυνθείτε στον οφθαλμίατρο σας και μην το αμελήσετε.

Παιδιατρικά γυαλιά οράσεως. Πως θα επιλέξω το σωστό σκελετό για το παιδί μου;

Αν είστε γονέας και ψάχνετε για ένα σωστό ζευγάρι γυαλιά για το παιδί σας, μπαίνοντας σε ένα μαγαζί με οπτικά θα δείτε μια πληθώρα παιδιατρικών σκελετών θα μπερδευτείτε και θα πελαγώσετε.

Πως να επιλέξετε ανάμεσα σε αυτό που θέλει το παιδί σας και αυτό που είναι ανθεκτικό και δεν θα χαλάσει στο δρόμο για το σπίτι;

Για να ξεκινήσουμε καταρχάς, τα περισσότερα παιδιά που χρειάζονται γυαλιά, έχουν υπερμετρωπία , μυωπία ή αστιγματισμό. Ανάλογα τις διοπτρίες (τους βαθμούς) και την οπτική οξύτητα του παιδιού σας, ο γιατρός θα σας συστήσει να τα φοράει όλη τη μέρα ή για μερικές μόνο ώρες κατά τη διάρκεια της ημέρας. Θα σας συμβουλέψει για το σωστό παιδιατρικό σκελετό, η τελική απόφαση όμως είναι δική σας και του οπτικού.

Να λοιπόν 9 συμβουλές για να απολαύσετε τη περιπέτεια της αγοράς γυαλιών και να επιλέξετε σωστά τα γυαλιά τα οποία το παιδί σας θα τα φορέσει και θα τα ευχαριστηθεί.

1) O φακός:
Καταρχάς πρέπει να έχετε μια νέα συνταγή από τον Οφθαλμίατρο. Πριν ξεκινήσετε να κοιτάτε σκελετούς , συμβουλευτείτε για τις δυνατότητες που σας παρέχει η συνταγή . Αν η συνταγή έχει πολλούς βαθμούς τότε πιθανόν οι φακοί να έχουν μεγαλύτερο πάχος. Όσο μεγαλύτερος είναι ο σκελετός τόσο πιο παχιά θα φαίνονται τα γυαλιά.

Για αισθητικούς λοιπόν λόγους, καλύτερα να επιλέξετε όσο το δυνατόν μικρότερο σκελετό ώστε να μειωθεί το τελικό πάχος των φακών, χωρίς βέβαια να περιορίζεται το οπτικό πεδίο του παιδιού. Γενικότερα, οι μικρότεροι φακοί έχουν μικρότερες εκτροπές υψηλής τάξεως στην άκρη τους απ’ ότι οι μεγαλύτεροι και προσφέρουν λιγότερο πλευρικές παραμορφώσεις.

2)Η μόδα: να είναι εκκεντρικά ή όχι;Να ξέρετε ότι τα παιδιά, είτε τα φοράνε συνέχεια είτε μερικές ώρες την ημέρα , φλερτάρουν με τα γυαλιά τους τουλάχιστον την πρώτη φορά που τα φοράνε

.Είναι σημαντικό λοιπόν να αποφεύγετε γυαλιά που δείχνουν αδιάφορα και χωρίς κάτι να τα τονίζουν. Επίσης , σε συνεννόηση με τον οπτικό, οδηγείστε το παιδί σας μακριά από ακατάλληλα γυαλιά οράσεως που είναι είτε πολύ ακριβά ή δεν του ταιριάζουν καθόλου.

3) Ο σκελετός: κοκάλινος ή μεταλλικός;
Οι παιδιατρικοί σκελετοί μπορεί να είναι φτιαγμένοι είτε από κόκκαλο είτε από μέταλλο. Οι περισσότεροι σχεδιαστές αντιγράφουν τους σκελετούς για ενήλικες και τους χρησιμοποιούν στα παιδιά, τα οποία έχουν την τάση να θέλουν να μοιάσουν στους γονείς τους.

Παλαιότερα, οι κοκάλινοι παιδιατρικοί σκελετοί θεωρούνταν καλύτερη επιλογή από τους μεταλλικούς, διότι ήταν πιο ανθεκτικοί, ελαφρύτεροι και πιο οικονομικοί. Τώρα πλέον οι περισσότεροι κατασκευαστές φτιάχνουν μεταλλικούς σκελετούς ενσωματώνοντας μερικά από πλεονεκτήματα των κοκάλινων γυαλιών, όπως π.χ. οι βραχίονες. Αν το παιδί σας έχει κάποια αλλεργία σε μέταλλα όπως το nickel θα πρέπει να ενημερώσετε τον οπτικό .

4) Η γέφυρα: σημαντικό να έχει κατάλληλη εφαρμογή

Η γέφυρα είναι το τμήμα του σκελετού που ενώνει τους δύο φακούς και εφαρμόζει στη μύτη. Τα περισσότερα κοκάλινα γυαλιά έχουν τη γέφυρα σταθερή και πολλές φορές γλιστράνε από τη μύτη των παιδιών. Αυτό δεν συμβαίνει συνήθως με τα μεταλλικά γυαλιά γιατί στο εσωτερικό της γέφυρας υπάρχουν τα επιρρίνια φτιαγμένα από πλαστικό ή σιλικόνη.

Τα επιρρίνια μπορούν να ρυθμιστούν από τον οπτικό ανάλογα με το σχήμα της μύτης του παιδιού σας έτσι ώστε ο σκελετός να στέκεται στη θέση του να μη γλιστράει και να μην πέφτει.

Είναι σημαντικό να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί ώστε τα γυαλιά να παραμένουν στη θέση τους:
Τα παιδιά συνηθίζουν να κοιτάνε από το πάνω μέρος του σκελετού αντί να σπρώχνουν τα γυαλιά πίσω στη μύτη και να βλέπουν από το κέντρο.

Οι περισσότεροι κοκάλινοι σκελετοί δεν έχουν αυτό το πλεονέκτημα, οι κατασκευαστές όμως έχουν εντοπίσει το πρόβλημα και πλέον τους φτιάχνουν με μικρότερες γέφυρες ώστε να ταιριάζει σε μικρότερες μύτες. Ο οπτικός σας είναι το καταλληλότερο άτομο για να σας πει αν τα γυαλιά εφαρμόζουν σωστά ή όχι.

5) Οι βραχίονες:

Οι βραχίονες είναι το πλευρικό τμήμα του σκελετού και μπορεί να είναι από το ίδιο υλικό με τη μετόπη (το κύριο σώμα του σκελετού) ή από διαφορετικό.

Συνήθως οι βραχίονες κατασκευάζονται από κόκαλο (ματσουκέλι), μέταλλο, nickel, τιτάνιο ή καουτσούκ.

Οι παιδικοί βραχίονες θα πρέπει να είναι εύκαμπτοι, να εφαρμόζουν καλά στα αυτιά και να βοηθάνε να παραμένουν τα γυαλιά στη θέση τους χωρίς να γλιστράνε. Αν το παιδί σας είναι ακόμα βρέφος θα πρέπει να έχει ελαστικούς βραχίονες που να αγκαλιάζει το αυτάκι του. Αν είναι μεγαλύτερο παιδί, δεν είναι απαραίτητο να έχει ελαστικούς βραχίονες, αρκεί να εφαρμόζει καλά.

Υπάρχουν βραχίονες που εσωτερικά περιέχουν ένα ελατήριο (flex) το οποίο δίνει άνοιγμα στο βραχίονα από 20 έως 180 μοίρες ανάλογα την κατασκευή. Αυτό το ελατήριο προστατεύει τα γυαλιά από τυχόν σπασίματα και συχνές επισκευές και είναι ιδιαίτερα χρήσιμο αν το παιδί βάζει και βγάζει τα γυαλιά του συχνά.

6) Το υλικό των φακών:

Από την στιγμή που εσείς και το παιδί σας συμφωνήσετε για τον σκελετό, το επόμενο βήμα είναι η επιλογή του φακού. Οι παιδικοί φακοί θα πρέπει να είναι φτιαγμένοι από trivex ή polycarbonate και όχι από κρύσταλλο που σπάει.

Οι φακοί από trivex ή polycarbonate είναι πιο ελαφροί και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε συνταγές με πολλούς βαθμούς. Δεν σπάνε αλλά χαράσσονται.

Μπορεί να έχουν επίσης προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία και αντι-ανακλαστική επίστρωση η οποία βοηθάει τόσο στην οπτική απόδοση όσο και στην αισθητική, αφού δεν αντανακλούν το φως.  Επιπλέον, υπάρχουν και αντιχαρακτικές επιστρώσεις οι οποίες κάνουν τον φακό πολύ πιο ανθεκτικό στις χαράξεις που προκαλούνται από την κακή χρήση.

7) Γυαλιά και άθληση:

Αν το παιδί σας ασχολείται με sport όπως το μπάσκετ, το ποδόσφαιρο ,η κολύμβηση, η τοξοβολία, το τένις κτλ πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος τραυματισμού και ότι υπάρχουν ειδικά γυαλιά για να προστατέψουν τα μάτια του παιδιού σας.

Τα συνηθισμένα γυαλιά οράσεως όχι μόνο δεν προστατεύουν τα μάτια από χτυπήματα αλλά μπορεί να αποβούν ιδιαίτερα επικίνδυνα στους τραυματισμούς.

Υπάρχουν ειδικές μάσκες για sport όπως για το μπάσκετ, το ποδόσφαιρο ,την κολύμβηση στις οποίες μπορούν να προσαρμοστούν φακοί ανάλογοι της συνταγής. Οι φακοί που χρησιμοποιούμε στα γυαλιά που φοράμε στην άθληση θα πρέπει να είναι από polycarbonate που είναι πιο ανθεκτικό από το κοινό οργανικό φακό.

Αυτά τα γυαλιά προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια γιατί με οποιαδήποτε πρόσκρουση ενός μεγάλου αντικειμένου στα γυαλιά, το μεγαλύτερο άνοιγμα του σκελετού θα προστατέψει τα μάτια του παιδιού σας, αφού η δύναμη θα μεταφερθεί πάνω και κάτω από το βολβό. Σε  ένα σκελετό με μικρή διάμετρο φακών η δύναμη από την πρόσκρουση θα μεταφερθεί στην άκρη του ματιού με αποτέλεσμα να τραυματιστεί ο βολβός.

8) Εγγυήσεις:

Όσον αφορά τους σκελετούς, οι περισσότεροι δεν έχουν εγγύηση για δωρεάν αντικατάσταση. Επιλέξτε όμως επώνυμους σκελετούς με δυνατότητα, σε περίπτωση καταστροφής κάποιου τμήματος του σκελετού, ανταλλακτικού ώστε να μην μπείτε στο κόστος αντικατάστασης ολόκληρου του σκελετού. Εγγυήσεις για τους φακούς, όσον αφορά την αντι-ανακλαστική και αντιχαρακτική τους επίστρωση, πιθανών να σας δοθούν σε περίπτωση αδικαιολόγητης φθοράς.

9) Δεύτερο ζευγάρι γυαλιά:

Είναι καλή ιδέα να έχετε και ένα δεύτερο ζευγάρι γυαλιά διότι τα παιδιά ταλαιπωρούν ιδιαίτερα τα γυαλιά τους. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν τα γυαλιά έχουν πολλούς βαθμούς και το παιδί δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς αυτά.

Ρωτήστε τον οπτικό σας για ενδεχόμενη έκπτωση στο δεύτερο ζευγάρι γυαλιά. Επίσης, πολύ χρηστικά είναι τα γυαλιά ηλίου- οράσεως που αυξάνουν την άνεση και προστατεύουν τα μάτια του παιδιού σας από την επιβλαβή υπέρυθρη ακτινοβολία.

Παιδιά και υπολογιστές. Τι πρέπει να γνωρίζετε

Την τελευταία δεκαετία, η χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών μεταξύ των παιδιών έχει εισβάλει στις περισσότερες οικογένειες.

Πολλοί παιδοφθαλμίατροι πιστεύουν ότι η υπερβολική χρήση υπολογιστή, θέτει τα παιδιά σε κίνδυνο για να αναπτύξουν πρόωρη μυωπία και αυτός ο φόβος επιβεβαιώνεται από μερικές τουλάχιστον πρόσφατες μελέτες.

Μια μεγάλη μελέτη που διεξήχθη από το National Eye Institute και δημοσιεύθηκε στα Αrchives of Ophthalmology το Δεκέμβριο του 2009 αναφέρει ότι η συχνότητα μυωπίας μεταξύ των Αμερικανών αυξήθηκε από 25% σε 41,6% του πληθυσμού τα τελευταία 30 χρόνια, μια αύξηση άνω του 66%.

Επιπλέον οι μελέτες δείχνουν ότι η μυωπία μεταξύ ατόμων με 12 ή περισσότερα χρόνια επίσημης εκπαίδευσης φθάνει σε ποσοστό το 59,8%.Είναι λοιπόν το διάβασμα ένας επιβαρυντικός παράγοντας για την ανάπτυξη μυωπίας;

Ανησυχείτε για το πόσο χρόνο το παιδί σας περνάει μπροστά από τον υπολογιστή κάθε μέρα;

Η χρήση υπολογιστή προκαλεί ένα stress στα παιδικά μάτια, γιατί η προσήλωση στη οθόνη του υπολογιστή αναγκάζει το οπτικό σύστημα να προσαρμοστεί σε αυτή την κοντινή απόσταση με σπασμό της προσαρμογής για πολλές ώρες. Αυτό μπορεί να θέσει τα παιδιά σε πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης συμπτωμάτων από computer vision syndrome από ότι οι ενήλικες.

Σήμερα κυριαρχεί ο κόσμος «της κοντινής όρασης» και οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν τα προβλήματα όρασης που σχετίζονται με τη χρήση υπολογιστή. Η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή απαιτεί λεπτές κινητικές δεξιότητες από ένα μικρό μάτι που δεν είναι καλά αναπτυγμένο.

Μόνο όταν το οπτικό σύστημα ωριμάζει, το παιδί είναι σε καλύτερη θέση να χειριστεί το stress που παράγει ο υπολογιστής σε αυτό ακριβώς το οπτικό σύστημα.
Σύμφωνα με το American Optometric Association (AOA), οι γονείς θα πρέπει να έχουν γνώση τους παρακάτω παράγοντες όσο αφορά τη χρήση υπολογιστή από τα παιδιά τους.

Κοιτάξτε τα ακόλουθα στατιστικά στοιχεία από ΗΠΑ (δεν υπάρχουν ελληνικά στατιστικά).
Το 94% αμερικανικών οικογενειών με παιδιά έχουν τουλάχιστον ένα υπολογιστή στο σπίτι με πρόσβαση στο Διαδίκτυο.
Παιδιά ηλικίας 8 – 18 ετών αφιέρωναν 6,19 ώρες την ημέρα σε υπολογιστή, videogames και smart phones.Το ποσοστό αυτό αυξήθηκε στις 7,38 ώρες το 2009.
Παιδιά ηλικίας 7-12 ετών αναφέρουν ότι ξοδεύουν κατά μέσο όρο πάνω από 90 λεπτά την ημέρα για την αποστολή ή λήψη μηνυμάτων από τα κινητά τους τηλέφωνα.

  • Τα παιδιά δεν μπορούν να γνωρίζουν πόσο χρόνο ξοδεύουν σε έναν υπολογιστή. Πολλές φορές χρησιμοποιούν τον υπολογιστή για ώρες χωρίς το παραμικρό διάλειμμα. Αυτή η συνεχόμενη χρήση μπορεί να προκαλέσει σπασμό του ακτινωτού από την παρατεταμένη εστίαση του κρυσταλλοειδούς φακού και προβλήματα κούρασης των ματιών.

  • Τα παιδιά προσαρμόζονται πολύ γρήγορα και δεν έχουν σημείο σύγκρισης.Υποθέτουν ότι αυτό που βλέπουν είναι φυσιολογικό, ακόμη και αν η όρασή τους είναι προβληματική. Για αυτό είναι σημαντικό οι γονείς να παρακολουθούν το χρόνο που το παιδί τους ξοδεύει στον υπολογιστή και να βεβαιωθούν ότι ακολουθούν τις οδηγίες του οφθαλμίατρου τους όσο αφορά τις τακτικές οφθαλμολογικές εξετάσεις.
  • Τα παιδιά είναι μικρότερα από τους ενήλικες και οι υπολογιστές δεν είναι φτιαγμένοι για αυτά. Η οπτική γωνία των παιδιών είναι διαφορετική για αυτό προσαρμόζετε την οθόνη ελαφρώς προς τα κάτω σε 15 μοίρες γωνία περίπου.

Αν επίσης το παιδί έχει δυσκολία να χρησιμοποιεί το πληκτρολόγιο και το βάζει στο πάτωμα ή στα πόδια του μπορεί να καταλήξει με προβλήματα στον αυχένα,τους ώμους ή την πλάτη και τη μέση.

Διαβάστε τις παρακάτω συμβουλές για να μειώσετε τον κίνδυνο CVS (Computer Vision Syndrome).

Η AOA (Αmerican Optometric Association) προτείνει:

1. Τακτικό οφθαλμολογικό έλεγχο:

Πριν από την έναρξη του σχολείου, κάθε παιδί θα πρέπει να έχει μια ολοκληρωμένη οφθαλμολογική εξέταση.

2. Περιορίστε το χρόνο που ξοδεύει το παιδί σας στον υπολογιστή, χωρίς να κάνει διαλείμματα. Ενθαρρύνετε το παιδί σας να κάνει διαλείμματα 20 δευτερολέπτων κάθε 20 λεπτά που είναι στον υπολογιστή για να μειωθεί ο ερεθισμός που προκαλείται στα μάτια και να ανακάμψει το μάτι από το σπασμό του ακτινωτού. Μερικοί οφθαλμίατροι ονομάζουν αυτό ο «κανόνας 20-20».

3. Ελέγξτε την εργονομία της θέσης εργασίας.Για νεαρά και μικρά παιδιά, βεβαιωθείτε ότι ο σταθμός εργασίας υπολογιστή είναι ανάλογος με το σώμα τους.

Η συνιστώμενη απόσταση μεταξύ της οθόνης και του παιδικού ματιού είναι μάτι για τα παιδιά είναι 45-70 εκατοστά.

Αν η οθόνη βρίσκεται πιο κοντά από τα 45 εκατοστά μπορεί να δημιουργήσει κοπιωπία στα μάτια.

4. Ελέγξτε το φωτισμό. Δεν θα πρέπει να υπάρχουν αντανακλάσεις για αυτό μειώστε το συνολικό φως είτε είναι από τα παράθυρα είτε είναι από τα φώτα του δωματίου.

Κατεβάστε τις κουρτίνες ιδίως το καλοκαίρι και χαμηλώστε τα φώτα του δωματίου σας όταν κάθεστε μπροστά στην οθόνη.

Ρυθμίστε το φως ώστε να μην προσπίπτει κατευθείαν στην οθόνη του υπολογιστή και μειώστε την ποσότητα του φωτισμού ώστε να ταιριάζει με αυτήν της οθόνης.

5. Η σωματική ανάπτυξη των παιδιών και η χρήση υπολογιστή

Εκτός από τον κίνδυνο του computer Vision Syndrome, η υπερβολική χρήση του υπολογιστή κατά την παιδική ηλικία μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες για τη σωματική ανάπτυξη του παιδιού.

Αυτή η ανησυχία ερευνάται από ερευνητές στην Αυστραλία, το Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον και τη Σχολή Δημόσια Υγείας του Χάρβαρντ (Βοστώνη, Μασαχουσέτη) και δημοσιεύουν μια σειρά από κατευθυντήριες γραμμές για τους γονείς ώστε να βοηθήσουν τα παιδιά τους την επίτευξη κατάλληλης σωματικής ανάπτυξης.

Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές περιλαμβάνουν:


Α.Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να κάνουν διαφορετικές εργασίες καθ ‘όλη την ημέρα.

Τα παιδιά θα πρέπει να κάνουν συχνά διαλείμματα από τη χρήση υπολογιστών και να ασχολούνται με ποικίλες δραστηριότητες που συνεπάγονται αλλαγές στον κορμό του σώματος τους.


Β. Ενθαρρύνετε τα παιδιά σας να παίρνουν την κατάλληλη στάση όταν βρίσκονται μπροστά στον υπολογιστή.

Ο σταθμός εργασίας θα πρέπει να σχεδιαστεί για να ταιριάξει το μέγεθος του παιδιού και να επιτρέψει μια σειρά κατάλληλων στάσεων.

Μεταξύ άλλων προτάσεων: Τα πόδια πρέπει να είναι σε θέση να ακουμπάνε άνετα στο πάτωμα. Το ύψος γραφείου θα πρέπει κατάλληλο ώστε να ακουμπάει άνετα ο αγκώνας.

Αν υπάρχουν γραπτά κείμενα αυτά θα πρέπει να τοποθετούνται σε αν αναλόγιο κοντά στην οθόνη του υπολογιστή. Η κορυφή της οθόνης του υπολογιστή θα πρέπει να είναι στο ύψος των ματιών.

Η χρήση ηλεκτρονικών μέσων (χρήση PC, τηλεόραση, γραπτά μηνύματα από το κιν. κλπ.) πρέπει να περιορίζεται σε λιγότερο από δύο ώρες την ημέρα.
Γ. Διδάξετε στο παιδί σας δεξιότητες πληροφορικής, συμπεριλαμβανομένου του τρόπου αφής με ελάχιστη δύναμη και το πώς να χρησιμοποιεί τις συντομεύσεις πληκτρολογίου για να μειώσει τη χρήση του ποντικιού.
Δ.Μάθετε το παιδί σας να αντιδρά κατάλληλα στη κόπωση που είναι δυνατόν να νιώσει στον υπολογιστή και να κάνει συχνά διαλείμματα για να αποφύγει αυτή τη δυσφορία που μπορεί να νιώσει.

Posted in Άρθρα and tagged , .