Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (ΗΕΩ) – Τι είναι

Ηλικιακή Εκφύλιση της Ωχράς Κηλίδας (ΗΕΩ)

Η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (HEΩ), που συχνά αποκαλείται AMD ή ARMD, είναι η κύρια αιτία απώλειας της όρασης  στον αναπτυγμένο κόσμο και αφορά κυρίως ενήλικες 65 ετών και άνω. Είναι μια προοδευτική πάθηση, δεν προκαλεί πόνο και υπάρχει πολύ πριν γίνει αντιληπτή από τον ασθενή.
ΗΕΩ: Ένας στους πέντε ενήλικες άνω των 70 ετών πάσχει απο την πάθηση αυτή!
 
Σε μερικές περιπτώσεις η ΗΕΩ εξελίσσεται τόσο αργά που οι ασθενείς παρατηρούν ελάχιστη αλλαγή στην όραση τους. Σε άλλες περιπτώσεις η πάθηση εξελίσσεται πολύ γρήγορα και μπορεί σε λίγο χρόνο να οδηγήσει σε απώλεια της κεντρική όρασης και από τα δύο μάτια.

ηλικιακη εκφυλιση ωχρας κηλίδας

Η συχνότητα της ΗΕΩ αυξάνει γραμμικά με την ηλικία.

Περίπου 12 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη πάσχουν από την ΗΕΩ.

Στις ΗΠΑ τα στατιστικά στοιχεία δείχνουν 1,75 εκατομμύρια άνθρωποι να έχουν χάσει ένα μεγάλο μέρος από την όραση τους και να απειλούνται με τύφλωση λόγω σοβαρής και προχωρημένης ΗΕΩ και το νούμερο αυτό να αναμένεται να φτάσει σχεδόν τα 3 εκατομμύρια έως το 2020.

Τι είναι η ωχρά κηλίδα;

Η ωχρά κηλίδα είναι το κέντρο της όρασης. Οπουδήποτε και αν εστιάσουμε το βλέμμα μας τα αντικείμενα προβάλλονται ακριβώς πάνω στην ωχρά κηλίδα, η οποία μας επιτρέπει να δούμε καθαρά τις λεπτομέρειες, να διαβάσουμε ή να οδηγήσουμε.

ηλικιακη εκφυλιση ωχρας κηλίδας

Αυτό το συγκεκριμένο μέρος στο πίσω μέρος του ματιού περιλαμβάνει τα πιο φωτοευαίσθητα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς που ονομάζονται φωτουποδοχείς.

Εκατομμύρια φωτουποδοχείς μετατρέπουν την φωτεινή ενέργεια σε ηλεκτρικά σήματα τα οποία μεταβιβάζονται στον εγκέφαλο και συγκεκριμένα στον οπτικό φλοιό το μέρος του εγκεφάλου που εξυπηρετεί τη διαδικασία της όρασης. Η ωχρά κηλίδα ενώ αντιπροσωπεύσει  το 1/1000 της συνολική επιφάνειας του αμφιβληστροειδούς, καταλαμβάνει το 1/3 του οπτικού φλοιού.

Υγρή και ξηρή μορφή ΗΕΩ:

Δύο είναι οι μορφές της ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας: η ξηρή και υγρή μορφή.

  • Η ξηρή μορφή είναι η πιο καλοήθης και η πιο συχνή με περίπου το 90% που πάσχουν από ΗΕΩ να έχουν διαγνωστεί με την ξηρή μορφή.
  • Η υγρή μορφή είναι πιο επιθετική και οδηγεί συνήθως σε σοβαρή απώλεια της όρασης.

Ξηρή μορφή ΗΕΩ:

Η ξηρή μορφή της ΗΕΩ είναι το πρώτο στάδιο της νόσου. Οφείλετε στη λέπτυνση και γήρανση των ιστών της ωχράς κηλίδας με εναπόθεση ή όχι χρωστικής.

Το σήμα κατατεθέν της ξηράς μορφής είναι η παρουσία μικροσκοπικών κίτρινων σωματιδίων στην περιοχή της ωχράς που ονομάζονται Drusen. Άλλα σημάδια της πάθησης είναι οι διαταραχές του μελάγχρου επιθηλίου και παρουσία γεωγραφικής ατροφίας.

Όλα αυτά τα ευρήματα βρίσκονται στο πίσω μέρος του ματιού και αναγνωρίζονται εύκολα με την εξέταση του βυθού του ματιού με διαστολή της κόρης, μια διαδικασία που ονομάζεται βυθοσκόπηση.

Η απώλεια της όρασης στην ξηρά μορφή είναι σταδιακή και όχι απότομη και μπορεί να μην την αντιληφθείτε στα πρώτα στάδια της πάθησης.

Καθώς η πάθηση εξελίσσεται είναι δυνατόν να παρατηρήσετε ένα θολό σημείο στο κέντρο του οπτικού σας πεδίου. Είναι πιθανό να έχετε δυσκολία να αναγνωρίσετε πρόσωπα ή να χρειάζεστε περισσότερο φως για να διαβάσετε.

H  διαρκής εκφύλιση των φωτοευαίσθητων κυττάρων στο κέντρο της όρασης μπορεί να εξελιχθεί σε προχωρημένου σταδίου γεωγραφική ατροφία (GA) και σοβαρή απώλεια της όρασης.

Η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας πλήττει κυρίως την κεντρική όραση, προκαλώντας «τυφλά σημεία» άμεσα μπροστά.

Μια σημαντική μελέτη (AREDS) από το National Eye Institute, παρέχει ισχυρές ενδείξεις ότι ορισμένα θρεπτικά συστατικά, όπως οι βιταμίνες C και Ε και η β-καροτίνη (βιταμίνη Α) μπορούν να βοηθήσουν, να αποτρέψουν ή να επιβραδύνουν την εξέλιξη πάθησης.

Τα ευρήματα αυτά έχουν οδηγήσει στην ανάπτυξη μιας σειράς διαφορετικών διατροφικών συμπληρωμάτων AREDS για την πρόληψη της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.

Τι είναι τα Drusen;

Τα drusen είναι προιόντα του μεταβολισμού των φωτουποδοχέων, απόβλητα τα οποία δεν απομακρύνονται αλλά αντιθέτως συσσωρεύονται ως κιτρινωπές εναποθέσεις κάτω από τον αμφιβληστροειδή. Ταξινομούνται ως μικρά (124 μικρά), μεσαία ή μεγάλα. Σύμφωνα με την AREDS (Αge-Related Eye Disease Study), ο κίνδυνος εξέλιξης της πάθησης σε μια πενταετία σε άτομα με αρχόμενη ΗΕΩ είναι 1,3% όταν τα Drusen είναι πολλά μικρά ή λίγα μεσαία και 18% όταν είναι πολλά μεσαία ή μεγάλα.

Υγρή μορφή ΗΕΩ: 

Η υγρή ΗΕΩ εμφανίζεται όταν ανώμαλα παθολογικά αγγεία αρχίζουν να σχηματίζονται κάτω από την ωχρά κηλίδα. Αυτά τα νέα παθολογικά αγγεία είναι πολύ εύθραυστα και συχνά διαρρέουν αίμα και υγρό.

Αυτή η διαρροή προκαλεί μόνιμη βλάβη στα φωτοευαίσθητα κύτταρα του αμφιβληστροειδούς τα οποία πεθαίνουν και δημιουργούν τυφλά σημεία στο κέντρο της όρασης. Ο νεοαγγειακός ιστός εισβάλει μέσα από τη μεμβράνη του Bruch κάτω από την ωχρά κηλίδα και παρασέρνει μαζί του ινώδη ιστό.

Ένας στους 10 ασθενείς με ξηρά μορφή θα μεταπέσει στην υγρά μορφή της νόσου με απότομη απώλεια της όρασης.

H ωχρά κηλίδα  παραμορφώνεται, η συλλογή αίματος και υγρού την ανασηκώνει, και το  οίδημα της ωχράς αν παραμείνει θα δημιουργήσει  καταστρεπτικά αποτελέσματα για την όραση. Εδώ είναι που επεμβαίνουμε με τη χορήγηση ειδικών αντι-νεοαγγειακών παραγόντων (anti_VEGF) ενδουαλοειδικά.

ηλικιακη εκφυλιση ωχρας κηλίδαςηλικιακη εκφυλιση ωχρας κηλίδαςηλικιακη εκφυλιση ωχρας κηλίδας

Η δημιουργία νεοαγγείων ονομάζεται χοριοειδική νεοαγγείωση (CNV) και είναι η βάση της επερχόμενης καταστροφής. Τα νεοαγγεία δημιουργούνται με τη σειρά τους από τον ισχαιμικό αμφιβληστροειδή σε μια προσπάθεια του οργανισμού να παρέχει αίμα, οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά σε έναν ιστό που νοσεί. Αντί αυτού όμως η διαδικασία δημιουργεί ένα ουλώδη ιστό που αντικαθιστά τα φωτοκύτταρα υπεύθυνα για την όραση, με αποτέλεσμα σοβαρή απώλεια της κεντρικής όρασης.

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στον τομέα της έρευνας για την ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας αν όμως κάποιος χάσει την όραση του από την ΗΕΩ τότε είναι μάλλον απίθανο να ξαναδεί.

Posted in Άρθρα and tagged , .