Τι είναι ο στραβισμός;

στραβισμοςΟ στραβισμός είναι μια οπτική ανωμαλία κατά την οποία τα δύο μάτια δεν ευθυγραμμίζονται και κοιτούν σε διαφορετικές κατευθύνσεις. Ένα μάτι κοιτάει ευθεία μπροστά ενώ το άλλο στρέφεται είτε προς τα μέσα, είτε προς τα έξω, είτε προς τα πάνω ή προς τα κάτω.

Ο στραβισμός μπορεί να είναι μόνιμος ή διαλείπων, να εμφανίζεται π.χ όταν το παιδί είναι άρρωστο ή κουρασμένο ή όταν κοιτάει τα κοντινά αντικείμενα. Το μάτι που στραβίζει μπορεί να είναι πάντα το ίδιο ή μπορεί και να επαλλάσει.

Ο στραβισμός είναι μια κοινή πάθηση μεταξύ των παιδιών. Περίπου τα 4% των παιδιών στις ΗΠΑ (στην Ελλάδα δεν υπάρχουν στατιστικές), πάσχει από στραβισμό.

Εκτός από τα παιδιά και οι ενήλικες μπορεί να εμφανίσουν στραβισμό. Υπάρχει μια σχετική κληρονομικότητα,ωστόσο υπάρχουν πολλοί άνθρωποι με στραβισμό που δεν έχουν κάποιο συγγενή με αυτό το πρόβλημα.

Σε φυσιολογικές συνθήκες και τα δύο μάτια κοιτάζουν μαζί και ταυτόχρονα το ίδιο αντικείμενο. Ο εγκέφαλος (το τμήμα του εγκεφάλου που εξυπηρετεί τη διαδικασία της όρασης) ενώνει τις δύο εικόνες σε μια με τρεις διαστάσεις, δημιουργεί δηλαδή μια στερεοσκοπική εικόνα. Αυτή η εικόνα μας δίνει την αίσθηση του βάθους.

Στο στραβισμό το ένα μάτι κοιτάει ευθεία μπροστά ένα αντικείμενο ενώ τα άλλο που στραβίζει ένα άλλο αντικείμενο. Ο εγκέφαλος δέχεται δυο διαφορετικές εικόνες, μια από το <καλό> μάτι και μια από το μάτι που στραβίζει. Αυτό δημιουργεί διπλωπία.

Το παιδί με διπλωπία επιλέγει να αγνοήσει την εικόνα του ματιού που παρεκκλίνει για να δει καθαρά και μονόφθαλμα από το <καλό> του μάτι εις βάρος όμως της διόφθαλμης όρασης. Οι ενήλικες που αναπτύσσουν στραβισμό, συχνά έχουν διπλωπία η οποία είναι ιδιαίτερα ενοχλητική γιατί έχουν μάθει να βλέπουν και από τα δύο μάτια και δεν μπορούν να αγνοήσουν την εικόνα από το μάτι που παρεκκλίνει.

Τι προκαλεί στραβισμό;

Τα ακριβή αίτια του στραβισμού δεν είναι πλήρως κατανοητά. Προκύπτει από μη καλή συνεργασία των μυών που ελέγχουν την κινητικότητα των οφθαλμών.

Είναι έξι (6) οι μυς του κάθε ματιού που ελέγχουν τις κινήσεις του και από αυτούς ο ένας κινεί το μάτι δεξιά (έσω ορθός), ο άλλος αριστερά (έξω ορθός) και οι υπόλοιποι τέσσερις προς τα πάνω (άνω ορθός),προς τα  κάτω ( κάτω ορθός) και προς όλες τις γωνίες (άνω και κάτω λοξός μυς).

Κάθε φορά που προσηλώνει ο οφθαλμός σε ένα στόχο, οι έξι αυτοί μύες δουλεύουν, ισορροπούν και συνεργάζονται. Για να κινηθούν και τα δύο μάτια μαζί προς ένα στόχο, οι έξι μύες από τον ένα οφθαλμό και οι άλλοι έξι από τον άλλο συσπώνται και μεταφέρουν και τα δύο μάτια σε συγκεκριμένη θέση.

Το ΚΝΣ (κεντρικό νευρικό σύστημα) είναι αυτό που τους ελέγχει. Αν κάποιοι μύες συσπώνται  περισσότερο από κάποιους άλλους, τότε το μάτι <φεύγει> από τη φυσιολογική του θέση και προκύπτει στραβισμός.

Υπάρχουν πολλές παθήσεις του ΚΝΣ που μπορεί να προκαλέσουν στραβισμό, η μεγάλη όμως πλειονότητα των παιδιών με στραβισμό δεν έχει κανένα από αυτά τα προβλήματα. Αρκετά από αυτά έχουν απλά ένα θετικό ιστορικό στην οικογένεια τους. Ένας καταρράκτης ή ένας τραυματισμός του ματιού με αντίκτυπο στην όραση μπορεί επίσης να προκαλέσει στραβισμό.

Ο στραβισμός είναι πολύ συχνός μεταξύ των παιδιών με διαταραχές του εγκεφάλου όπως:
* Εγκεφαλική πάρεση
* Σύνδρομο Down
* Υδροκέφαλος
* Εγκεφαλικοί όγκοι
* Προωρότητα

Ποια είναι τα συμπτώματα του στραβισμού;

Το κύριο σύμπτωμα είναι ότι τα μάτια δεν είναι ευθυγραμισμένα. Μερικές φορές τα παιδιά με στραβισμό σφίγγουν τα μάτια τους ή γυρνάνε το κεφάλι τους προκειμένου να χρησιμοποιήσουν και τα δύο μάτια μαζί.

Πώς γίνεται η διάγνωση του στραβισμού;

Η διάγνωση γίνεται πολλές φορές από τους ίδιους τους γονείς που βλέπουν κάποιο ματάκι του παιδιού τους να <φεύγει>.

Υπάρχουν όμως πολλές περιπτώσεις που ο στραβισμός περνάει απαρατήρητος και μόνο η βασική εξέταση του μικρού ασθενούς με στραβισμό μπορεί να τον αποκαλύψει.

Ένας καταρράκτης ή ένας τραυματισμός του ματιού με αντίκτηπο στην όραση μπορεί επίσης να προκαλέσει στραβισμό.

Τι είναι ο ψευδοστραβισμός;

Μερικές φορές τα μάτια των παιδιών φαίνεται ότι στραβίζουν χωρίς όμως να έχουν στραβισμό. Αυτό ονομάζεται ψευδοστραβισμός. Συχνά τα παιδιά αυτά έχουν πλατιά βάση μύτης ή επίκανθο ο οποίος φεύγει όταν αναπτύσσεται η ρίζα της μύτης.Το παιδί με ψευδοστραβισμό δεν πρόκειται να αναπτύξει στραβισμό.

Ιδιοπαθής βρεφική εσωτροπία

τι προκαλει στραβισμοΕίναι ο πιο συχνός τύπος στραβισμού και εμφανίζεται τους πρώτους μήνες από τη γέννηση.Τα νεογέννητα με ιδιοπαθή βρεφική εσωτροπία προτιμούν να προσηλώνουν με το μάτι που είναι σε προσαγωγή.Αυτό προκαλεί στροφή του κεφαλιού προς την ίδια πλευρά.

Αν ο στραβισμός επιμείνει διορθώνεται μόνο με χειρουργείο. Ακόμα και μετά από μια επιτυχή χειρουργική θεραπεία της βρεφικής εσωτροπίας σε καμία περίπτωση δεν παρατηρείται φυσιολογική διόφθαλμη όραση.

Προσαρμοστική εσωτροπία

Είναι μια συνηθισμένη μορφή στραβισμού και συμβαίνει σε παιδιά ηλικίας δύο ή περισσότερων ετών. Σε αυτή τη μορφή στραβισμού τα μάτια γυρνάνε προς τα μέσα. Αυτό μπορεί να συμβαίνει συνέχεια ή  όταν προσηλώνει μακριά μακριά μόνο ή κοντά μόνο.

Τα γυαλιά μειώνουν την προσπάθεια που κάνει το παιδί για να προσηλώσει και συχνά ευθυγραμίζουν τα μάτια.Μερικές φορές χρειάζεται η χορήγηση διπλοεστιακών γυαλιών.Αν ο στραβισμός δεν διορθώνει με γυαλιά και υπάρχει μεγάλη υπολειπόμενη γωνία τότε μπορεί να χρειαστεί χειρουργείο.

Εξωτροπία

Εξωτροπία ή αποκλίνων στραβισμό έχουμε όταν τα μάτια φεύγουν προς τα έξω. Είναι μια συνηθισμένη μορφή στραβισμού και συμβαίνει όταν τα μάτια κοιτάζουν μακριά. Η εξωτροπία μπορεί να εμφανίζεται μόνο όταν το παιδί είναι κουρασμένο και άρρωστο και να εξαφανίζεται όταν είναι καλά.Τότε ονομάζεται διαλείπουσα και είναι μια συχνή μορφή στον αποκλίνοντα στραβισμό.

Είναι πιθανό το παιδί να σφίγγει τα μάτια του στο έντονο φως. Μολονότι γυαλιά, ορθοπτικές ασκήσεις και πρίσματα μπορούν να βοηθήσουν στον έλεγχο της εξωτροπίας η χειρουργική αντιμετώπιση είναι πολλές φορές απαραίτητη.

Πως θεραπεύεται ο στραβισμός;

Μετά από μια πλήρη οφθαλμολογική εξέταση ο Οφθαλμίατρος θα σου συστήσει την κατάλληλη αγωγή.

  • Σε μερικές περιπτώσεις η χορήγηση γυαλιών θα διορθώσει τον στραβισμό και θα ευθυγραμμίσει τα μάτια.
  • Χειρουργείο χρειάζεται για την αφαίρεση πχ ενός καταρρακτικού φακού ή για την διόρθωση της ισορροπίας των μυών των ματιών.
  •  Θάμπωμα ή αποκλεισμός του καλού ματιού βελτιώνει την αμβλυωπία και είναι συχνά απαραίτητος..

Η θεραπεία του στραβισμού είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της διόφθαλμης και στερεοσκοπικής όρασης.

Πώς γίνεται το χειρουργείο του στραβισμού;

Σε κανένα είδος χειρουργείου δεν βγάζουμε έξω το μάτι από την κοιλότητα στην οποία βρίσκεται.

Στο χειρουργείο του στραβισμού ο χειρουργός κάνει μια μικρή τομή στον ιστό που καλύπτει το μάτι για να φτάσει τους μυς. Στην συνέχεια ξεκολλάει τους μύες από την επιφάνεια του ματιού και τους ξανακολλάει σε ένα διαφορετικό σημείο έτσι ώστε να ισιώσουν τα μάτια.

Το χειρουργείο γίνετε είτε στο ένα είτε και στα δύο μάτια μαζί. Στα παιδιά γίνετε πάντα με γενική αναισθησία. Ο χρόνος ανάρρωσης είναι σύντομος. Σε μερικές μέρες το παιδί επανέρχεται στις συνηθισμένες δραστηριότητες.


χειρουργείο στραβισμού
Μετά το χειρουργείο χρειάζονται γυαλιά στις περισσότερες περιπτώσεις.

Όπως κάθε χειρουργείο έτσι και αυτό στους μύες του ματιού έχει κάποιους κινδύνους:  Μόλυνση, αιμορραγία, υπερβολική ίνωση ή άλλες σπάνιες επιπλοκές είναι δυνατόν να συμβούν και να προκαλέσουν τύφλωση.

Περισσότερα από ένα χειρουργεία μπορεί να χρειαστούν για να ευθυγραμμιστούν πλήρως τα μάτια.

Σε γενικές γραμμές η εγχείρηση του στραβισμού είναι ασφαλής και αποτελεσματική για να ευθυγραμμιστεί η παρέκκλιση των ματιών. Δεν αποτελεί ωστόσο υποκατάστατο των γυαλιών ή της θεραπείας που γίνεται για την αμβλυωπία.

Posted in Άρθρα and tagged , , .